Darmflora kan worden gereset

Darmflora kan worden gereset
wo, 30/01/2019 - 13:10
Door: jvklinken
0 reacties

Zoek een inheemse stam op, ga ondersteboven aan een boom hangen, laat iemand met een trechter een vloeistof van uitwerpselen van de stamleden in je achterste gieten en je kunt er weer jaren tegen.

Wie denkt dat het om een grap gaat, heeft het mis. De Amerikaanse microbioom-onderzoeker Jeff Leach deed het  werkelijk zo. Hij reisde af naar de Hadza, een jagerverzamelaarsstam in Tanzania, waar hij een primitieve poeptransplantatie onderging. Zijn theorie was dat hij op deze manier een puike verzameling darmbacterieën zou verwerven. En dat bleek  te kloppen. Zijn nogal onrustige darmen functioneerden na de transplantatie een stuk beter.
Vervolgens bleef Leach een tijdje bij de Hadza wonen en at en dronk hetzelfde als zij (ook het water waar zo nu en dan een bavianendrol in dreef). Hij hoopte dat hij ook de zogeheten supergezonde Akkermansiabacteriën bij zich zou dragen. En warempel, ze werden zelfs de dominante bacteriestam. Ook het soms hele dagdelen niet eten, een beetje vasten dus, werkte helend.
Zijn advies na dit Afrikaanse avontuur? Eet meer verschillende soorten groenten, zorg ervoor dat je geen  breedspectrum antibioticum krijgt als je ziek bent omdat het
jaren kan duren voor je darmen daarvan hersteld zijn. En: zet vaker een raam open (dat vergroot het aantal micro-organismen in je huis), tuinier, zit met je handen in de aarde, laat beestjes toe in je leven!

Lichaam van binnenuit radicaal veranderen

Onze darmbacteriën oftewel ons micribioom staat in het centrum van de belangstelling. Is het  daar niet pluis, dan kun je wachten op narigheid. En dat niet alleen fysiek maar ook psychisch. Cornelis Moerman huldigde de stelling dat in een gezond lichaam geen kanker voorkomt. Met een variant daarop zou je kunnen zeggen dat een gezonde darmflora een belangrijke voorwaarde is voor een goede gezondheid.
Ook dagblad Trouw heeft zich op de darmbacteriën geworpen, Een prominente bron voor journalist Ally Smid is het laatste boek van de Britse arts/microbioloog Michael Mosley, die voor de BBC programma's maakt over gezondheidskwesties. Dat boek, dat afgelopen najaar verscheen, heet 'Het slimme-darmendieet'   (of hoe je je lichaam van binnenuit radicaal kunt veranderen).
Die 40 biljoen (!) darmbacteriën die samen je microbioom vormen, kunnen worden gereset, leert ons het boek. Bij een licht prikkelbare darm raadt Mosley aan vooral leefgewoonten te veranderen: minder alcohol, rustig lunchen, niet laat dineren en door de week vroeg naar bed . Verder geen tarwe-, maar volkorenproducten, minder koolhydraten,  en zegt hij: verklaar zuivel even taboe en neem voor elke maaltijd een glas water met een eetlepel appelciderazijn. Drink water, stress niet.
Ook adviseert hij vitamine D en probiotica met minimaal zes verschillende bacteriestammen (bij opgeblazen gevoel en buikpijn vooral de Lactobacillus acidophilus). Vergeet Yakult, Actimel en visolie, schrijft hij. Volgens deskundigen die hij met name noemt, helpen die echt onvoldoende.

Test in Leiden kent beperkingen

Mosley deed alles om z'n darmen te leren kennen. Hij slikte een cameraatje dat zijn darmwand minitieus in kaart bracht. En hij liet z'n ontlasting testen door een lab in San
Francisco, dat uBiome heet. In Leiden zit volgens Trouw MyMicroZoo, dat voor zo'n 150 euro vergelijkbare darmbacterie-analyses doet. Ze sturen je een envelop toe, je volgt de aanwijzingen (ragertje-met-wat-poepstop-je-in-buisje), je stuurt de envelop terug en na een paar weken krijg je de uitslag. Daarbij moet dan wel worden aangetekend dat dit onderzoek volgens de redactie van Dokters van Morgen minder gedetailleerd is dan het befaamde Israëlische onderzoek waarvan Antoinette Hertsenberg vorige week melding maakte.

Mosley had een prima score, hoewel hij niet blij was met zijn 30 procent aan Firmicutes-bacteriën, die verhoogde kans geven op obesitas. Maar meer dan de helft van zijn darmbacteriën bestonden uit Bacteroidetes die juist weer ontstekingsremmend werken. Wat Mosley echt vrolijk stemde, waren de vele exemplaren van de Akkermansia die de darmwand versterken en ook weer ontstekingen tegengaan. Wat hij miste was de Christensenella, de felbegeerde bacterie die je slank houdt, ook als je slecht eet. Wie
wil die niet?
Mosley tekent er wel bij aan dat er geen westerling is die uit zichzelf de enorme variatie aan bacteriën haalt die een lid van een gemiddelde Afrikaanse stam bij zich draagt. Trouw belt met VU-arts-microbioloog Dries Budding. Hij vergelijkt het genezen van zieke darmen met het weer gezond maken van koraalrif. "Dat is ook lastig." Hij schat dat
het nog vijf tot tien jaar duurt voor we meer weten wat we aan onze darmen kunnen doen om ze beter te laten functioneren. 

Budding raadt wanhopigen in de tussentijd af om thuis in de weer te gaan met trechter en blender. "Want geloof het of niet: op YouTube circuleren ze, de filmpjes waarin mensen in hun keuken of badkamer bezig zijn met plastic handschoenen, maatbekers, zeef, filter, blender, zout water en een tupperwarebakje met een drol met verondersteld goede darmflora van familie of vrienden.

Poep van familie niet gecheckt op ziekten

Niet aan beginnen, waarschuwt Budding. "Je kunt er virussen en parasieten mee oplopen, want de poep is niet op ziekten gecheckt." Wel blijft er het wenkend perspectief iets simpels als poep in de toekomst tot wonderbaarlijke genezingen leidt. Misschien lukt het zelfs om er gemoedstoestanden mee te verbeteren. AMC-hoogleraar Max
Nieuwdorp combineert al poeptransplantaties met hersen-scans om zo mensen van depressies af te helpen.

Trouw eindigt met een verwijzing naar de legendarische uitspraak van Griekse arts Hippocrates: "Alle ziekten ontstaan in de darmen."

Alleen jammer dat het bijna 2500 jaar moest duren voordat medici hem op dit punt serieus namen.

Lees ook de publicatie van dr. Hans Stoop in Uitzicht met de titel "Oorlog en vrede in onze darmen" (doorbladeren naar pag. 10).

Beeld: upcoming.nl