Immuunsysteem door trauma ondermijnd

Immuunsysteem door trauma ondermijnd
ma, 15/10/2018 - 13:32
Door: jvklinken
0 reacties

Traumatische gebeurtenissen kunnen ons immuunsysteem ondermijnen. Dat hoeft niet direct te gebeuren; soms gaan er jaren overheen.

Bessel van der Kolk (1943) vertelt hierover in dagblad Trouw. Hij is hoogleraar psychiatrie aan Boston University, wordt wereldwijd gezien als een topautoriteit op het gebied van traumas en geniet internationale faam vanwege zijn boek Traumasporen”.

Traumas kunnen op alle mogelijke manieren ontstaan: door een ernstig ongeluk, een periode van grote angst, mishandeling, seksueel misbruik, het verlies van een kind en andere heftige ervaringen of gebeurtenissen. Dat hoeft niet per se tot een catastrofe te leiden. Velen komen, zij het gehavend, over hun trauma heen dankzij steun van hun familie terwijl anderen hun stoornis door therapie leren verwerken.

Niet alleen psychische maar ook lichamelijke gevolgen

De psychische problemen na een trauma hoeven niet direct na het trauma te beginnen. Van der Kolk: Stel dat je vader je mishandelt, maar je denkt: ik ga sterk zijn. Maak mijn school af en vecht me door het verdriet heen. Jaren later zegt een collega dat je nogal giftig uit de hoek kunt komen. Dat herinnert je ineens aan je vader, aan wie je al lang niet hebt gedacht.

"De herinnering komt terug en je hebt er die nacht een nachtmerrie over. De dag erna wordt je voor iets kleins in het verkeer aan de kant gezet door twee agenten en je schrikt ineens van hun autoriteit. Waardoor je opnieuw angstdromen krijgt. Langzaam maar zeker wordt de wereld om je heen steeds vijandiger in jouw ogen.

Steeds dieper nestelt het oorspronkelijke trauma zich in de hersenen. Daarom is met snel ingrijpen na een trauma de meeste winst te behalen.

Blijft het trauma dooretteren, dan heeft dat niet alleen gevolgen voor de psyche maar ook voor ons lichaam. De gevoelens van angst en machteloosheid uiten zich in pijn in de borst, verkrampte spieren en een snelle ademhaling.

Zelfs je immuunsysteem krijgt een klap

Van der Kolk: "Sommigen kunnen daardoor extra slecht met dagelijkse stress omgaan. Bij anderen gebeurt het tegenovergestelde: zij sluiten zich af, laten het niet meer binnenkomen. Genieten van mooi weer, je kinderen of muziek zit er dan niet meer in."

"Met een lichaam in constante staat van alertheid krijgt zelfs je immuunsysteem een klap. Door alle ziekten waar je zo meer kans op hebt ga je zelfs gemiddeld tien jaar eerder dood. Zo'n beetje alle slachtoffers van kindermisbruik die ik heb bijgestaan hebben even in het ziekenhuis gelegen met onverklaarde klachten. Ademhalingsproblemen, of darmklachten bijvoorbeeld."

Trouw vraagt of artsen genoeg doen om erachter te komen of een trauma de oorzaak is van de ziekte of aandoening waarmee iemand naar zo'n arts gaat?

Van der Kolk: "Absoluut niet. En om erachter te komen of iemand getraumatiseerd is kun je ook vragen op welke momenten hij zich gelukkig voelt. Wanneer hij zich totaal ontspannen en tevreden voelt. Zijn er momenten dat je je baas voelt over de situatie, bijvoorbeeld door het goed beheersen van een instrument? Mensen met een trauma hebben dat eigenlijk niet meer. Dat richten op levensgeluk is een groot hiaat in de hedendaagse geneeskunde."