Maken darmen je down?

Maken darmen je down?
ma, 04/03/2019 - 15:57
Door: jvklinken
0 reacties

Darmbacteriën spelen een veel beangrijkere rol in ons lichaam dan altijd werd gedacht. Er is zelfs een verband met ons geluksgevoel.

Dat onze darmen veel meer zijn dan een afvoerkanaal van afgewerkt voedsel, was al langer duidelijk. Ze vormen een knooppunt waar onze weerstand wordt bepaald. Daarom is een rijk gevarieerd microbioom in onze darmen  van vitaal belang. Hoe gezonder we eten, hoe slagvaardiger dat microbioom is.

Depressieve mensen missen bepaalde bacteriesoorten

De jongste wetenschappelijke inzichten geven nog meer betekenis aan de biljoenen bacteriën die in onze darmen huizen. Een Belgische studie laat zien dat mensen die depressief zijn of die zich minder gelukkig voelen bepaalde bacteriesoorten in hun darmen missen. Het is een ontdekking van de Belgische bio-informaticus Jeroen Raes.

De bacteriën, virussen en schimmels die onze buik bevolken, het microbioom dus, zijn minuscuul kleine fabriekjes, die allerlei verschillende chemische stoffen maken. Die beïnvloeden of sturen zelfs ons lijf. Het zijn ontdekkingen die biologen en medici naar adem doen happen.

Duizenden poepmonsters onderzocht

Met zijn collega’s van de KU Leuven bestudeerde Jeroen Raes het volledige microbioom in de poepmonsters van enkele duizenden  depressieve Belgen en Nederlanders. Ze werden ingedeeld in drie groepen. Een van de groepen betrof mensen met zware depressie.

De uitkomst was een grote verrassing. In alle drie de groepen werden de bacteriestammen Dialister en Coprococcus nauwelijks aangetroffen. Bij mensen die zich helemaal senang voelden, waren de betreffende bacteriestammen Coprococcus en Faecalibacterium juist in ruime mate aanwezig. Raes publiceerde zijn bevindingen in februari in Nature Microbiology.

Hoewel er veel voor te zeggen is dat de veranderde darmflora de depressie veroorzaakt, is het in theorie ook mogelijk dat de depressie de darmflora verandert.

Zonder deze bacteriën wellicht meer kans op ontstekingen

Op welke manier deze specifieke darmbacteriën een effect kunnen hebben op onze mentale gesteldheid? Daar heeft Raes twee theorieën over. „De eerste draait om ontstekingsreacties. We weten dat Faecalibacterium en Coprococcus een stof produceren, butyraat ofwel boterzuur, die ontstekingsprocessen in de darm vermindert. Mogelijk is er een verhoogde kans op darmontstekingen als deze bacteriën er niet zijn. Depressie gaat vaak samen met ontsteking in de hersenen”, verklaart hij in NRC van afgelopen zaterdag.

De tweede theorie berust op de stoffen die darmbacteriën maken. Een van de ontbrekende bacteriën bij depressie, Coprococcus, speelt bijvoorbeeld een rol bij de dopamine-stofwisseling, ontdekte Raes.

In volgend stadium nieuwe generatie probiotica ontwikkelen

Als blijkt dat de veranderde darmflora inderdaad depressie veroorzaakt, dan kunnen wetenschappers een nieuwe generatie probiotica gaan ontwikkelen: micro-organismen die we kunnen innemen omdat ze bijdragen aan een gezonde darmflora. Raes : „De huidige probiotica zijn vaak afkomstig uit yoghurt, zoals Lactobacillus of Bifidobacteriën. Ze bestaan vaak uit een of twee stammen. De nieuwe generatie probiotica zal bestaan uit complexe cocktails van bacteriën die van nature in de darmflora verblijven, afkomstig van gezonde menselijke donoren.”

Raes ziet steeds meer bedrijfjes die zich richten op zulke probiotica, niet alleen tegen depressie maar ook tegen andere aandoeningen, zoals metabool syndroom of prikkelbaredarmsyndroom. „Ik denk dat het een enorme toekomst heeft.”

Mediterraan dieet helpt mogelijk tegen depressie

De vraag is natuurlijk waardoor de darmpopulatie bij mensen met een depressie veranderd is. Een voor de hand liggende oorzaak zou hun voeding kunnen zijn. Verschillende studies suggereren dat een mediterraan eetpatroon met veel groenten, fruit, granen, vezels en vis een gunstig effect heeft op depressie.

Voor gemiddeld persoon is vezelrijke voeding zeer aan te bevelen

De hersenonderzoeker en psychiater Timothy Dinan van University College Cork in Ierland, een van de eerste pleitbezorgers van de darm-breinconnectie, wil deze studies niet afwachten. Hij raadt mensen met een depressie een plantaardig voedingspatroon aan dat rijk is aan groente, fruit en granen (kortom: vezels) en vis.

„Ik beveel dit dieet niet aan als alternatief voor medicijnen of psychologische therapie”, zegt Dinan. „Maar ik ben ervan overtuigd dat zulke behandelingen het beste werken in combinatie met een doeltreffend dieet en lichaamsbeweging.”

Een vezelrijk dieet zal de groei van Faecalibacterium en Coprococcus bevorderen. Maar de ene individu is de andere niet. Voor een gemiddeld persoon is een vezelrijke voeding zeer aan te bevelen, maar voor iemand met prikkelbaredarmsyndroom absoluut niet.