Onderschat medicijn: Gezonde leefstijl

Onderschat medicijn: Gezonde leefstijl
vr, 06/04/2018 - 11:19
Door: jvklinken
0 reacties

De resultaten van onderzoeken naar de effecten van gezonde leefstijl krijgen lang niet de aandacht die ze verdienen. Niet alleen de patiënt is erbij gebaat maar ook de premiebetaler. U dus.

Dat blijkt uit een open brief van prof.dr. Hanno Pijl en andere vooraanstaande medici. De Tweede Kamer vergaderde afgelopen woensdag 4 april met minister Bruno Bruins (Medische Zorg en Sport, VVD) over met name ontwikkelingen in de curatieve zorg.

De briefschrijvers wijzen op de jongste inzichten dat diabetes type 2 (‘d2’), omkeerbaar blijkt te zijn. “Bijzonder spectaculair” zeggen Pijl en de zijnen. Ze bieden zicht “op ongekend grote medisch en financiële winst.”

Ze wijzen op het project Keer Diabetes2 Om – gesteund door zorgverzekeraar VGZ, onderzoeksorganisatie TNO en het Leids Universitair Medisch Centrum – dat navolging  verdient. “Het potentieel van leefstijlgeneeskunde – preventief én curatief – is in medische en financiële termen ongekend groot.”

Toch pakt de markt dit nauwelijks op en de brief is bedoeld dat Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het parlement daarin verandering brengen.

Resultaat dat geen enkel modern medicijn heeft laten zien

De resultaten van genoemd project spreken voor zich. Bijna negentig procent van de deelnemers is geheel of gedeeltelijk van de medicijnen af of heeft op z’n minst gezonde bloedsuikerwaarden. Bijna veertig procent kan na een jaar nog steeds zonder medicatie. Een aanzienlijk deel van vergevorderde patiënten kan zelfs van insuline af. Dat resultaat heeft geen enkel modern medicijn ooit kunnen laten zien.

De brief vervolgt: “De financiële winst hiervan kan nauwelijks worden overschat. D2 is een extreem dure ziekte, met name vanwege hoge zogenaamde co-morbiditeit: d2-patiënten lijden aanzienlijk vaker aan depressie, hart-en vaatziekten, vormen van kanker, amputaties en alzheimer/dementie. Dementie wordt in literatuur niet voor niets ook wel ‘diabetes type 3’ genoemd. Doordat nu erkend wordt dat d2 vaak voor een groot deel medisch omkeerbaar is, kan een kettingreactie aan medisch en financieel leed bespaard blijven. Schattingen van de financiële winst variëren van drie tot tien miljard euro (structureel op jaarbasis!). De opbrengsten van eerdere bezuinigingen, zoals op de thuiszorg of het preferente medicatiebeleid, verbleken daarbij.”

De resultaten van leefstijlgeneeskunde blijven niet beperkt tot diabetes type-2 (d2). Er zijn volgens Pijl en de zijnen voldoende serieuze indicaties en studies dat leefstijl in belangrijke mate kan bijdragen aan klachtenreductie of zelfs remissie bij een breed spectrum van dure aandoeningen, zoals darmziekten of astma.

Leefstijl dringt niet door tot protocollen

“Dat runningtherapie ook kan helpen bij angststoornissen, dat specifieke diëten kunnen helpen bij ziekte van Crohn en dat buikvetreductie kan leiden tot aanzienlijke verbetering van astma. Hetzelfde geldt voor de relatie tussen zingeving, beweging en dementie; voor chronische ontstekingen (reuma, eczeem, psoriasis) en meditatie; en voor het potentieel van probiotica bij de ziekte van Parkinson en enkele (dure) psychiatrische stoornissen.”

Het rare is dat leefstijlgeneeskunde onvoldoende doordringt tot de protocollen waardoor het de spreekkamer niet  bereikt. Terwijl veel artsen en wetenschappers staan te trappelen om dit potentieel verder wetenschappelijk te (v)erkennen en toe te passen bij de patiënt. “Groot knelpunt hierbij is dat zij de financiering voor klinisch onderzoek vrijwel nooit rondkrijgen. Dat is in het huidige systeem ook logisch, vrijwel al het klinisch/therapeutisch onderzoek moet worden gefinancierd door de markt en hardlopen, beweging, zingeving en voedingsmiddelen zijn begrijpelijkerwijs niet interessant voor de markt; het valt niet te patenteren.”

Een klassieke vorm van marktfalen, noemt de brief dat.  “Maar wel een heel dure, want het schaarse klinisch medisch onderzoek naar leefstijlgeneeskunde dat wél gedaan wordt, biedt zicht op een enorm medisch en financieel voordeel.”

Pijl en de zijnen wijzen er in dit verband op dat in onze moderne tijd de mens vooral, meer dan de helft, aan chronische leefstijlziekten lijdt. Die zijn vaak primair het gevolg van bewegingsarmoede, chronisch overgewicht, slechte voeding, drank/drugs en slaapgebrek.

De briefschrijvers kunnen zich voorstellen dat er een nieuw volwaardig medisch specialisme komt: de leefstijlspecialist. “Wij nodigen de bewindslieden daarom uit om vol in te zetten op leefstijlgeneeskunde.”

Ondertekenaars: Prof. dr. Casper van Eijck, chirurg; prof. dr. Jim van Os, hoogleraar psychiatrie, lid KNAW, vz. Herseninstituut UMCU; prof. dr. Hanno Pijl, hoogleraar diabetologie, lid Gezondheidsraad; prof. dr. Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie; Margo Vliegenthart, vml. staatsecretaris van VWS en SER-lid; dr. Machteld Huber, arts, voorzitter van Instituut Positieve Gezondheid/ Rijksbrede programma Positieve Gezondheid; drs. Nguyen, huisarts, bestuurder LHV; dr. Janneke Wittekoek, cardiologe, publiciste; dr. Bram Bakker, psychiater, publicist; dr. Remko Kuipers, farmacoloog, cardioloog; drs. Tamara de Weijer, vz. Arts & Voeding, huisarts, promovenda; drs. Adjiedj Bakas, trendwatcher; drs. Martijn van Winkelhof, fiscaal econoom, bedrijfskundige, publicist; drs. Mikkel Hofstee, CEO Lifeguard, auteur van Oermens 2.0; drs. J.W.P.M. Peeters, bedrijfsarts te ‘s-Gravenhage, docent LUMC; dr. H.c. Peter Kapitein, patient advocate Inspire2Live.

Beeld: commons.wikimedia.org