Resultaten immuuntherapie lijken hoopvol

Resultaten immuuntherapie lijken hoopvol
vr, 20/02/2015 - 13:11
Door:
0 reacties

De immuuntherapie is volgens opinieblad Elsevier terecht als een doorbraak betiteld. De resultaten zijn veelbelovend en bieden veel nieuwe mogelijkheden. Maar ook hier geldt: geen koe zo bont of er zitten vlekken aan.

Revolutie

Het gerenommeerde blad Science noemde de immuuntherapie tegen kanker de doorbraak van 2013. Was dat een stunt om meer fondsen voor verder onderzoek los te weken of ging de vlag terecht in top?

Elsevier van deze week zet de feiten op een rij en vindt dat er met recht gesproken kan worden van een revolutie. Het blad voert als voorbeeld een patiënt op die longkanker had, bij wie alles was geprobeerd maar vergeefs. Hij kon nog wel meedoen met een test met nieuwe medicijnen bij het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis. Om de drie weken kreeg hij een infuus en werd zijn bloed gecontroleerd. Na een paar maanden stopte de groei van zijn tumoren. Weer een paar maanden later bleken ze te zijn geslonken en weer enkele maanden later waren ze niet meer te meten. De patiënt hoeft nu zelfs geen medicijnen meer te gebruiken.

Optimisme

Elsevier stelt voorop dat het bij kanker riskant is om over een doorbraak te spreken. Er is al zo vaak te vroeg gejuicht dat scepsis op zijn plaats is. Maar in dit geval is er toch wel reden tot optimisme.

Kankercellen zouden eigenlijk door het immuunysteem uitgeschakeld moeten worden maar dat gaat te vaak mis. De immuuntherapie is erop gericht  ons eigen afweerleger terzijde te staan. 

De therapie staat nog in de kinderschoenen. Bij verdere verfijningen worden steeds betere resultaten geboekt. Zo blijkt uit testen met een combinatie van nieuwe medicijnen dat 80 procent van de patiënten met een uitgezaaid, niet meer te opereren melanoom na één tot twee jaar nog in leven is. Voorheen was de kans op overleving slechts 10 tot 20 procent.  

Betaalbaar?

Het is niet een en al jubel, tekent Elsevier aan. De nieuwe medicijnen kennen zo hun bezwaren. Het ontremde immuunsysteem kan de eigen gezonde cellen aanvallen met colitis (darmontsteking) of huidafwijkingen tot gevolg. Een ander heikel punt is de betaalbaarheid. De medicijnen kosten al gauw 100.000 euro per patiënt per jaar en moeten een paar jaar worden ingenomen. 

Als voorbeeld noemt het blad longkanker. In Nederland komen jaarlijks drieduizend patiënten voor de nieuwe medicijnen in aanmerking. Alleen al voor longkanker kosten die dus 300 miljoen euro extra per jaar. 

Variant

Er is nog wel een interessante variant in ontwikkeling. In veel tumoren zitten afweercellen. Die gaan daar de strijd aan met de tumor maar doordat ze in de minderheid zijn of doordat de slimme tumorcellen hen uitschakelen, verliezen ze niet zelden de strijd. Wat er nu gedaan wordt, is deze afweercellen uit een stukje tumorweefsel te winnen en buiten het lichaam te vermenigvuldigen. 

Als de cellen per infuus worden teruggeplaatst, is het afweerleger niet meer in de minderheid. Ook kunnen afweercellen als het ware worden geprogrammeerd. Die cellen kunnen in hun eentje meer dan duizend tumorcellen doden. Er zijn in de literatuur patiënten beschreven die per maand een kilo tumorweefsel kwijtraakten. 

Deze zogeheten TIL-therapie wordt toegepast door John Haanen van het Antoni van Leeuwenhoek  -hij is tevens hoogleraar immuuntherapie in Leiden- en "is op termijn wellicht nog aantrekkelijker dan de middelen die de afweer versterken."