Slecht af met opioïden

Slecht af met opioïden
vr, 25/01/2019 - 12:27
Door: jvklinken
0 reacties
Een studie bij 69 Belgische pijnpatiënten toont aan dat opioïden niet werken om chronische pijn te bestrijden. Na een ontwenningskuur hebben de patiënten juist minder pijn.
"Zodra ze hier in het pijncentrum binnenstappen, zie je het meteen. Ze hebben kleine pupillen, komen versuft en apathisch over en lijken wel stoned. Steeds meer patiënten die verslaafd zijn aan opioïden komen aankloppen en zeggen: "Ik wil er echt van af. Dit is geen leven meer", vertelt Jean-Pierre Van Buyten aan het Vlaamse opinieblad Knack. De directeur van het multidisciplinair pijncentrum van het AZ Nikolaas in Sint-Niklaas maakt zich ernstig zorgen over het gebruik van opioïden (zware pijnstillers die afgeleid zijn van morfine). Ze worden niet alleen voorgeschreven om pijn bij kankerpatiënten te bestrijden, maar ook om chronische pijn aan te pakken.

Eén op de tien Belgen slikt morfineachtige pijnstillers

In de Verenigde Staten is het gebruik van opioïden officieel uitgeroepen tot "noodtoestand voor de volksgezondheid'. Tussen 1999 en 2017 stierven liefst 218.000 Amerikanen na een overdosis aan voorgeschreven opioïden. Van Buyten noemt het gebruik "angstaanjagend". Alleen al in België gebruikten 1,1 miljoen mensen in 2017 opioïden, een stijging met 88 procent in tien jaar tijd. Met andere woorden: één op de tien Belgen slikt morfineachtige pijnstillers.
Het is wel zo dat de overgrote meerderheid van die 1,1 miljoen Belgische patiënten tramadol gebruikt, de minst zware opioïde, terwijl het in de VS vooral gaat om oxycodone en fentanyl. Daar  staat tegenover dat steeds meer artsen in België onkritisch opioïden voorschrijven.

Neurostimulator inplanten om de pijn te bestrijden

Van Buyten van het AZ Nikolaas in Sint-Niklaas: "We hebben in ons pijncentrum ongeveer 15.000 patiëntencontacten per jaar. Ik zie niets anders dan pijnpatiënten, maar ik schrijf - behalve voor kankerpatiënten - nulzware opioïden zoals oxycodone of fentanylpleisters voor", zegt Van Buyten. "We krijgen veel doorverwijzingen van buitenaf: patiënten die met een chronisch pijnprobleem aankomen. Maar wat je ook voor hen doet, zolang ze op die opioïden blijven staan, helpt het niet."

Hij koos voor een nieuwe aanpak. 'Het concept van onze aanpak is eenvoudig: zero tolerance voor opioïden. Voordat we overgaan naar interventionele pijnbestrijding nemen we de patiënten op en laten we hen gedurende tien dagen detoxen. Vervolgens wachten we twee weken tot het lichaam volledig vrij is van opioïden, waarna we bijvoorbeeld een neurostimulator inplanten om de pijn te bestrijden. Zo'n toestel geeft elektrische pulsen af die de pijnsignalen misleiden."

Levenskwaliteit nul

Met zijn studie wil Van Buyten aantonen dat opioïden niet efficiënt zijn en dat patiënten eerst moeten detoxen voordat ze overgaan tot interventionele pijnbestrijdingstechnieken. Volgens Van Buyten zijn de resultaten hoopgevend. " Voor ze met de behandeling begonnen, gaven de patiënten op een zelfrapportageschaal 8 op 10 aan om hun pijn te benoemen. Dat was dus mét opioïden in hun lijf. Na de behandeling, waarbij bijvoorbeeld een neurostimulator werd ingeplant, daalde hun pijnscore tot gemiddeld 4 op 10. Dat is toch een mooie winst? Meer nog: een op de zeven had na de detox géén verdere pijntherapie meer nodig. Revalidatieoefeningen volstonden."

"Het besluit is dat we met technische interventies tegen de pijn, zoals neurostimulatie, veel betere resultaten behalen dan met opioïden." Weliswaar kost een neurostimulator 20.000 euro maar op termijn is deze aanpak goedkoper. "De patiënten zijn pijnvrij, nemen geen medicatie meer, hoeven niet meer naar de dokter, en kunnen opnieuw aan de slag. Want met opioïden in je lijf kun je niet functioneren. Om nog te zwijgen over de neveneffecten: slaperigheid, concentratiestoornissen, constipatie en zelfs impotentie bij mannen. Levenskwaliteit? Nul."

Beeld: radio.wosu.org