Veertig kilo lichter

Veertig kilo lichter
wo, 16/05/2018 - 13:00
Door: jvklinken
0 reacties

Maagverkleining, is dat niet typisch iets voor een welvaartsland? Daar heeft het veel van weg, hoewel er beste stevige argumenten voor te bedenken zijn.

In het zuiden van Soedan zijn maagverkleiningen een onbekend verschijnsel. Dat klinkt cynisch maar het geeft wel meteen goed aan dat overgewicht en obesitas kenmerkend zijn voor rijke en niet voor arme landen. De laatste tijd treden allerlei bekende en minder bekende Nederlanders naar buiten die de loftrompet steken over hun maagverkleining. Afgelopen dinsdag gebeurde dat nog tijdens de uitzending van Pauw.

Vooraf ben je geneigd te denken dat het om mensen gaat die te weinig discipline hebben om zich te houden aan het principe dat elk pondje door het mondje gaat. Maar dat is toch te snel geoordeeld. Sommige mensen worstelen al 30 jaar met hun overtollige kilo’s. Wat ze ook doen, niets helpt.

In tien jaar dertig kilo erbij

Iemand die ook zo tobde met zijn overgewicht, was schrijver Huib Stam (62), bekend van Foodlog. Hij kwam in tien jaar dertig kilo aan, en viel ondanks diëten niet af. Hij liet tachtig procent van de maag weghalen. Zijn nieuwe maag is zo groot als een banaan. "Ik ben veertig kilo afgevallen", verklaart hij in het Parool. Diabetes had hij niet, maar hij werd wel steeds ongezonder. “Ongezond word je per definitie als je dikker wordt en dat betekent een groter risico op kanker, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.”

Hij voldeed aan alle voorwaarden om in aanmerking te komen voor een maagverkleining: hij was bijvoorbeeld nog niet te oud, was minstens 45 kilo zwaarder dan zou moeten en kon aantonen dat hij veel pogingen had ondernomen om af te vallen.”

Waarom lukte afvallen op eigen kracht niet? Stam: "Ik heb van alles geprobeerd: allerlei diëten, een tijdlang niet drinken, weinig koolhydraten eten. Maar ik kwam net zo hard weer aan, en meer. Als je ineens weinig gaat eten, gaat je energieverbruik op de spaarstand. Dan verbruik je minder calorieën dan iemand die normaal eet en even actief is. Zo verzet je lichaam zich tegen afvallen - bedoeld om te overleven, natuurlijk. Tijdens mijn dieetpogingen had ik verschrikkelijke trek, de hele dag door. Dat houd je geen maanden vol."

"Vreetschuur waar af en toe een trein stopt"

Waardoor hij zoveel aankwam? "Ik was altijd al stevig, dat zit in de familie. Boven je vijftigste verandert je stofwisseling en heb je minder energie nodig, dus dan moet je ook je voeding aanpassen. Dat deed ik niet. En toen mijn vrouw ander werk kreeg, begon ik meer vanuit huis te werken. Dat betekende een minder actief leven, meer huishoudelijke taken en meer zorg voor onze elfjarige zoon. Het is wetenschappelijk aangetoond dat het krijgen van een zorgtaak de hormoonhuishouding van mannen verandert. Is ook iets evolutionairs."

Ga je ook automatisch meer eten als je thuiswerkt? "Dat zou je denken, maar ook als je op pad bent kun je overal eten. Kijk alleen al naar het Centraal Station. Gezondheidswetenschapper Jaap Seidell noemt het treffend 'een vreetschuur waar af en toe een trein stopt.' De reden dat we te veel eten en te dik zijn, is vooral de alomtegenwoordigheid van bewerkt voedsel: te vet, te zout, te zoet. Chips, snoepgoed en suikerhoudende dranken zijn overal verkrijgbaar. Bij de Lidl kun je vijf ongezonde broodjes, zoals croissants en een appelflap, voor één euro kopen. Er is wereldwijd een overdaad aan gemaksvoedsel dat nauwelijks voedingswaarde bevat. We worden vetgemest door de voedingsmiddelenindustrie."

Of we ons daar dan niet tegen kunnen verweren? "Nou ja, we hebben een keuze, maar niemand kan die maken. Het is heel moeilijk met wilskracht de biologische aandrang tot eten te overwinnen. De meeste mensen lukt het niet. En daar kun je niks aan doen.”

Na de operatie moet je je volgens Stam een andere levensstijl aanmeten. Je wordt ertoe gedwongen door de operatie. “Mijn gezin moest eraan wennen dat ik soms even van tafel loop om over te geven.”

Stam schreef er een boek over. “Iedereen die ik sprak voor mijn boek neemt de bijverschijnselen voor lief. Zo interviewde ik Hanneke Groenteman, die op haar 68ste een maagverkleining onderging; ze straalt. Ook ik heb meer energie en voel me fitter. Mijn smaak is veranderd en na twee happen zit ik vol, maar ik heb nog evenveel lol in koken als altijd.”

"Huib Stam, Tien jaar lichter, €15, uitgeverij Podium.

Beeld: jessevandervelde.com