Dat doet voeding

Bronzen monument op het eiland Kos, dat de Griekse geneesheer Hippocrates temidden van patiënten verbeeldt (beeldhimetop.wikidot.com)


Voeding als medicijn

Dat voeding een essentiële rol speelt bij gezondheid en ziekte, komt veel mensen onwaarschijnlijk voor. “Waarom zou de dokter me dat dan niet vertellen?”, is een vraag die wel wordt gesteld. Het antwoord: omdat de meeste reguliere artsen helaas beschamend weinig over de rol van voeding afweten. Voeding zat lange tijd vrijwel niet in de opleiding. Opmerkelijk omdat de grondlegger van de geneeskunde, de grote Griekse geneesheer Hippocrates, in de vierde eeuw voor Christus al het advies gaf: “Uw voeding is uw geneesmiddel, uw geneesmiddel is uw voeding.“

Immuunsysteem

Is het inderdaad zo dat ziekten zoals kanker met behulp van voeding kunnen worden bestreden? Lang niet iedere ziekte. Laat dat duidelijk zijn. Het is wel zo dat gezonde voeding zorgt voor een sterk immuunsysteem.  Dat is goed voor het zelfgenezend vermogen van het lichaam en het draagt ook bij aan de kwaliteit van leven, bijvoorbeeld in een situatie waarin een ziekte een zware aanslag op de conditie van de patiënt pleegt. Verder zorgt gezonde voeding ervoor dat we de kans op ziekten waaronder kanker aanzienlijk reduceren. Dat wordt tegenwoordig gelukkig breed onderkend.

Wereldwijd onderzoek

Een actuele ontwikkeling is dat onze stofwisseling steeds beter wordt begrepen. Bij ieder mens functioneert die anders en de gedachte is nu dat individuele afwijkingen gecorrigeerd kunnen worden met behulp van voeding. Wereldwijd wordt hiernaar onderzoek gedaan. Lees hierover wat de Amsterdamse hoogleraar Westerhoff in de Volkskrant van 4 maart 2013 verklaarde. Zijn uitspraken hebben veel kritiek opgeroepen omdat Westerhoff (zie foto; beeld uva.nl) een veel te rooskleurig beeld zou hebben geschetst maar feit blijft dat voeding mede dankzij deze ontwikkeling weer helemaal terug is.

Laten we beginnen met vijf hardnekkige misverstanden over voeding. Daarna komt vanzelf aan de orde wat er over de werkelijke waarde van voeding anno nu bekend is.

Vijf misverstanden over voeding:

  1. Als je maar gevarieerd eet, zit je altijd goed.
  2. De invloed van voeding op onze gezondheid is heel beperkt. Er zijn mensen die hun hele leven ongezond eten en toch heel oud worden.
  3. Je leest en hoort iedere keer nieuwe berichten over voeding die andere tegenspreken. De ene keer is een ei slecht, dan is het weer goed voor je. Met koffie, volkoren brood en vis idem dito.
  4. Gezond eten zal best goed voor je zijn maar het is niet te ‘kanen’. Geef mij maar een kroket met mayonaise.
  5. Ter voorkoming van ziekten zal gezonde voeding best van nut zijn maar als je eenmaal ernstig ziek bent, maak je mij niet wijs dat je er beter van wordt.

Puntsgewijs gaan we deze misverstanden uit de wereld helpen.

1.    Als je maar gevarieerd eet, zou je altijd goed zitten. Het is een gedachte van iemand die waarschijnlijk de klok heeft horen luiden maar toch niet precies weet waar de klepel hangt. De stelling suggereert dat het niet uitmaakt wat je eet, als je maar varieert. Het is misschien een beetje flauw maar doorgeredeneerd zou het betekenen dat iemand goed bezig is als hij maandag frikadellen eet, dinsdag een frietje pinda, woensdag een pizza uit de supermarkt, donderdag een andere fastfoodmaaltijd, vrijdag een broodje hamburger, zaterdag lekkerbek uit de frituur van de visboer en zondag soep uit blik. Wie bijvoorbeeld MMV-magazine Uitzicht regelmatig leest, zal al snel tot de ontdekking komen dat er een wereld van verschil is tussen het ene en het andere voedingsmiddel. Sommige producten bevatten zelfs zoveel gezonde bestanddelen dat die superfoods  worden genoemd. Anderzijds bevatten sommige producten zo weinig bestanddelen die goed zijn voor ons, dat we ze beter onaangeroerd kunnen laten.

2.    Wie de wetenschappelijke onderzoeken naar voeding een klein beetje volgt, zal niet snel meer de stelling huldigen dat de invloed van voeding op onze gezondheid beperkt is. Ga er op grond van de literatuur maar vanuit dat 40 procent van alle kanker toe te schrijven is aan  het moderne voedings- en leefpatroon. Een zeer overtuigend onderzoek is dat onder de boeren op Kreta. Veertig jaar geleden kwamen kanker en hart- en vaatziekten onder deze bevolkingsgroep niet of nauwelijks voor. De eetgewoonten en leefstijl van de boeren wijzigden echter drastisch en tegenwoordig komt er net zoveel kanker en hart- en vaatziekten onder hen voor als onder de rest van de Griekse bevolking. En die doet op haar beurt niet onder voor de rest van Europa.

Dat sommige mensen toch heel oud worden ondanks hun slechte voedingspatroon, zal best waar zijn. Er zijn ook stugge rokers die stokoud worden. Maar laten we het dan ook hebben over het legioen van rokers dat longkanker kreeg en die ziekte niet overleefde.

3.    De klacht over onderzoeken op voedingsgebied die elkaar tegenspreken, is begrijpelijk. Het gebeurt maar al te vaak dat wetenschappers  uit scoringsdrift verstrekkende conclusies aan hun onderzoeken verbinden en daar dan later op terug moeten komen. Bij de samenstelling van de MMV- voedingsmiddelenlijst is juist gekeken naar tal van onderzoeken en niet naar een enkele. Tegelijk is het verstandig om je nooit eenzijdig op een bepaald gezond voedingsmiddel te verlaten. Variëren met gezonde voedingsmiddelen is sterk aan te raden.

4.    Dat gezonde voeding niet lekker zou zijn, is eenvoudig te weerspreken. Raadpleeg het nieuwe kookboek van MMV, Snel & Gezond, probeer eens wat recepten uit en je hebt nog nooit zo lekker gegeten. Ook MMV-magazine Uitzicht brengt in elk nummer recepten voor de meest heerlijke maaltijden. Gebruik bij voorkeur biologische producten. Die zijn niet alleen gezonder maar ook smakelijker. Niet voor niets kiezen topkoks heel vaak voor biologisch. Puur vanwege de smaak.

Kun je echt geen afscheid nemen van je kroketje mayo, kies dan voor kipkroket, frituur bij voorkeur in rijstolie vanwege het hoge rookpunt en maak je eigen mayo van olijfolie, knoflook en biologische eieren. Goede kans dat je nooit meer anders wilt. Vaak wordt gedacht dat biologische voeding nauwelijks meerwaarde heeft. Uit onderzoek zou blijken dat er geen verschil is in vitaminen en mineralen. Veel onbekendheid is er echter over de rol van salvestrolen. Hun aanwezigheid in biologische voeding maakt het verschil erg duidelijk.

5.   Dat iemand met een ernstige ziekte zou genezen met behulp van gezonde voeding, lijkt inderdaad te mooi om waar te zijn. Toch heeft MMV-magazine Uitzicht al heel wat interviews gepubliceerd met mensen die afzagen van een reguliere behandeling, kozen voor het Moermandieet en volledig genazen. Anderzijds is dat geen garantie voor anderen. Waarom de een wel geneest dankzij het dieet en de ander niet, zal vast nog wel eens door de wetenschap worden ontrafeld maar op dit moment is dat nog onduidelijk.

Vandaar dat MMV aan kankerpatiënten adviseert om een reguliere behandeling in hun plan te betrekken. Het laten weghalen van de tumor of tumoren is sowieso altijd beter dan laten zitten. Verder is het zo dat een gezond voedingspatroon in de vorm van het Moermandieet of een dieet dat daar sterk op lijkt het lichaam van de patiënt in een zo goed mogelijke conditie houdt dan wel brengt. Supplementen kunnen daarbij helpen.

Ernstige ziekten (kanker maar ook andere) plegen  een zware aanslag op het immuunsysteem. Ook behandelingen doen dat. Vandaar dat het van essentieel belang is om het lichaam te wapenen in die strijd. Er is nog niet zo heel veel wetenschappelijk onderzoek op dit terrein beschikbaar maar wat er is, wijst onmiskenbaar in die richting. Ook de talloze ervaringsverhalen van de leden van MMV kunnen dienen als bewijs.  Consulteer in alle gevallen een arts voor niet-toxische tumortherapie (NTTT) of van de NGOO. Zij kunnen in uw specifieke situatie adviezen geven die op uw situatie zijn afgestemd.

Glykemische index/last

Voedingsmiddelen verschillen niet alleen in ingrediënten en voedingswaarde maar ook in de snelheid van verbranding. Het is net als met hout. Eikenhout brandt uren, waaibomenhout is zo weg.

Hoe sneller voedingsmiddelen verbranden, hoe sneller koolhydraten in het bloed worden opgenomen. Dat is niet gunstig. Ze zorgen dan voor een hoge bloedsuikerpiek en snel schommelende bloedsuikers.

Om onderscheid te kunnen maken tussen het ene en het andere voedingsmiddel, wordt de glykemische index (GI) gehanteerd. Een lage GI (tot 55) is gunstig, een  hoge GI (meer dan 70) is ongunstig.

Toch is dat nog niet het hele verhaal. Een flutbeetje suiker belast het systeem  minder dan een hele banaan terwijl suiker een hogere GI heeft dan banaan.

Nog een voorbeeld: Brood heeft een hoge GI (gemiddeld 75) maar dan hebben we het wel over 50 gram brood. Als je kijkt naar de koolhydraten per portie is de glykemische lading juist laag. Daarom kennen we tevens het begrip glykemische last (GL). Dat houdt zowel rekening met de hoeveelheid koolhydraten in een product als de hoeveelheid die iemand van een product eet.

De GL geeft dus het effect op de bloedsuikerspiegel van een portie van een product weer. Grofweg gezegd is de GL hoog als die boven de 20 ligt. Een gemiddelde waarde ligt tussen 10 en 20 en een GL kleiner dan 10 is laag  (zeer gunstig).

Het toepassen van de GI op voeding is overigens complex. Veel meer factoren dan de GI bepalen de glykemische last (of lading) van een voedingsmiddel.

ProductGlycemische index van 50 gram koolhydratenEen portie isGlycemische lading per gebruikelijke portie
Pasta’s/granen
Quinoa, gekookt531 portie10
Couscous653 opscheplepels14
Pasta, volkoren483 opscheplepels17
Pasta wit493 opscheplepels19
Cornflakes8119
Witte rijst7321
Aardappelen
Aardappel, gekookt7815
Aardappelpuree8717
Aardappel, gebakken853 opscheplepels26
Aardappel, gefrituurd853 opscheplepels26
Groenten
Sla101 schaaltje0,1
Tomaat101 tomaat0,1
Aubergine101 opscheplepel0,2
Wortels, gekookt392 opscheplepels2
Mais, gekookt551 kolf11
Peulvruchten
Kidneybonen242 opscheplepels4
Linzen321 bolletje4
Bonen, gebakken482 opscheplepels10
Zuivelproducten
Melk, halfvol381 glas2
Melk, mager371 glas3
Yoghurt, mager331 schaaltje2
Melk, vol391 glas3
IJs511 bolletje7
Brood
Brood, volkoren741 snee10
Roggebrood501 snee11
Brood, wit751 snee14
Stokbrood, wit (baguette)954 sneetjes19
Kaiserbroodje731 broodje20
Croissant671 croissant21
Bagel691 bagel31
Fruit
Grapefruit25halve grapefruit1
Pompoen751 opscheplepel3
Sinaasappel431 sinaasappel6
Appel361 appel6
Papaja601 papaja9
Druiven591 trosje11
Banaan, rijp (helemaal geel)511 banaan10
Dranken
Appelsap415
Bier (4,6 %)665
Sinaasappelsap507
Gatorade, sportdrank7812
Coca Cola6316
Snacks
Walnoten1520 halve1
Cashewnoten2210 stuks1
Pinda’s143 eetlepels1
Chocolade, puur223 stukjes2
Chocolade, melk493 stukjes4
Chocolade, wit443 stukjes4
Chips561 handje3
Evergreen met krenten661 koek9
Candybar651 reep25
Suikers
Tafelsuiker652 klontjes7
Honing61beleg voor 1 snee7
Glucose (druivensuiker)1005 tabletten15

Tabel ontleend aan Diabetes Fonds

Basisinformatie op deze website

Moermantherapie            Ervaringen van patiënten