Ooit begroef de wetenschappelijke wereld het idee dat vitamine C iets kon betekenen bij kanker. Vijftig jaar later concluderen Chinese wetenschappers in een review van recente studies: ‘Diepgaander onderzoek naar de werkingsmechanismen, toont vitamine C veelbelovend als een betaalbaar en niet-toxisch middel tegen kanker.’ Maar grote klinische studies zijn dringend nodig. ‘Zonder robuust klinisch bewijs dreigt vitamine C weer op de plank te belanden.’
In het tijdschrift Genes & Diseases zetten Zhao en collega’s de huidige kennis over hoge doses vitamine C bij kanker op een rij. Hun review laat zien dat vitamine C, mits in zeer hoge hoeveelheden toegediend, kankercellen op meerdere manieren kan verzwakken en reguliere behandelingen kan ondersteunen.
Waarom kankercellen kwetsbaar zijn
Kankercellen hebben veel energie nodig en zijn daarom sterk afhankelijk van suiker. Ze nemen suiker via speciale ‘poortjes’ in grote hoeveelheden op. Via dezelfde route kan ook een bepaalde vorm van vitamine C de cel binnendringen. Bij hoge concentraties werkt vitamine C niet langer als beschermende antioxidant, maar juist als stressfactor. Het veroorzaakt schade door agressieve zuurstofdeeltjes, waar kankercellen slecht tegen kunnen, terwijl gezonde cellen zich hier beter tegen weten te verdedigen.
Daarnaast kan vitamine C invloed uitoefenen op genen die normaal gesproken tumorgroei afremmen. Bij kanker staan zulke genen vaak uit. Onderzoek laat zien dat vitamine C kan helpen om deze genen weer actief te maken, vooral bij bepaalde vormen van bloedkanker en enkele vaste tumoren.
Steun voor afweer en behandeling
Vitamine C lijkt ook het afweersysteem te ondersteunen. Tumoren weten het immuunsysteem vaak te onderdrukken, waardoor afweercellen de kanker minder goed kunnen aanvallen. Vitamine C kan deze onderdrukking deels verminderen en zo de werking van het immuunsysteem verbeteren. Dat kan verklaren waarom vitamine C in sommige studies de effecten van immunotherapie versterkt.
Belangrijk is dat vitamine C geen vervanging is voor bestaande behandelingen. De beste resultaten worden gezien wanneer het wordt gecombineerd met chemotherapie, bestraling of immunotherapie. In die combinatie rapporteren studies vaak minder bijwerkingen en in sommige gevallen een langere overleving.
Infuus of tablet?
De manier van toedienen blijkt cruciaal. Vitamine C uit tabletten of poeders verhoogt het vitamine C-gehalte in het bloed maar beperkt. Zelfs hoge orale doseringen bereiken niet het niveau dat nodig is voor een mogelijk antikankereffect. Via een infuus kan dat wel. Dan worden concentraties bereikt waarbij vitamine C kankercellen extra kwetsbaar maakt. In studies krijgen patiënten deze infusen meerdere keren per week. Bij goede screening zijn de bijwerkingen meestal mild en tijdelijk.
Voorzichtig optimisme
De onderzoekers zijn voorzichtig optimistisch. De resultaten uit laboratoriumonderzoek zijn overtuigend en het aantal studies bij mensen groeit. Toch ontbreekt nog het harde bewijs uit grote, goed opgezette klinische onderzoeken. Zonder die studies blijft vitamine C een veelbelovende aanvulling, maar geen vast onderdeel van de kankerzorg.
Of vitamine C dit jaar echt het tij mee krijgt, hangt af van die volgende stap. Pas met sterk klinisch bewijs kan blijken of deze oude vitamine een nieuwe plaats verdient in de moderne oncologie.
De review High-dose vitamin C: promising anti-tumor agent, insight from mechanisms, clinical research, and chanllenges verschijnt in Genes & Diseases
Lezen en terugkijken: lezing Connie Jimenez over leefstijl en vitamine C bij kanker
Foto: Mathurin Napoli op Unsplash (bewerkt)
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
