De lever is een mager orgaan. Al bij een aandeel van 5 tot 10 procent vet is sprake van steatose, beter bekend als leververvetting. Onderzoekers van Erasmus MC en de Katholieke Universiteit Leuven toonden aan dat deze conditie bij darmkanker de ontwikkeling stimuleert van een agressieve type uitzaaiingen. Gezonde voeding en beweging helpt dit voorkomen.
Bij circa de helft van de circa 12duizend Nederlanders die jaarlijks de diagnose colorectale kanker te horen krijgen, ontwikkelen zich uitzaaiingen. Vaak in de lever. Voor het behandelsucces maakt het veel uit om welk type uitzaaiing het gaat. Het artikel in Nature, waarin de onderzoekers de resultaten van hun experimenten publiceerden, onderscheidt ‘ingekapselde metastasen’ en ‘vervangingsmetastasen’. De 5-jaarsoverleving van mensen met dat eerste type is 73 procent, van dat tweede type slechts 44 procent.
Aan de hand van de karakteristieken van 155 Nederlandse en 51 Duitse patiënten stelden de onderzoekers vast dat het agressieve type uitzaaiing duidelijk vaker voorkomt bij patiënten met een vervette lever. Ingewikkelder was het om aan te tonen hoe dat komt. Daarvoor gebruikten ze tumorweefsel, organoïden – gekweekte miniatuur tumoren – uit dat weefsel, proefdieren en deden ze uitvoerige analyses van de metabolieten en proteïnen die deze tumoren produceren.
Metabole herprogrammering
Op de website van Erasmus MC vertellen de Rotterdamse onderzoekers dat hun deskundigheid ligt bij de interactie van tumoren met hun omgeving. Hun experimenten tonen het activerende effect van een vervet levermilieu op een eiwit met de afkorting MYC.
‘Dit eiwit’, legt Daniele Tauriello uit, ‘stimuleerde de groei van tumorcellen. Waarop die meer van het aminozuur proline maakten. Dat hebben ze nodig voor de productie van collageen, een soort steigerwerk waarmee de tumor een gunstige omgeving voor zichtzelf creëert.’
Het biologische mechanisme waarmee uitzaaiingen zich gemakkelijker in de lever nestelen is hiermee eenvoudig samengevat. Maar een artikel in Science Magazine is lovend over mate van detail waarin het onderzoek de ‘metabole herprogrammering’ beschrijft, de ‘robuustheid’ van het mechanistische model en de het belang voor de behandelpraktijk.
Beeld: anatomie van de lever en galblaas Wikimedia
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
