Klinisch psycholoog-psychotherapeut Christine Brouwer (60) begeleidde jarenlang mensen met kanker tot ze zelf ineens met borstkanker geconfronteerd werd. Patiënt-zijn was totaal anders dan ze in theorie had gedacht. Wat ze leerde, geeft ze graag door aan lotgenoten. ‘Wees mild voor jezelf’ en vind ‘handen die geruststellen’. In de nieuwe Uitzicht een uitgebreid interview met haar.
Christine Brouwer weet hoe het medische landschap eruitziet. Ze studeerde psychologie, deed promotieonderzoek naar voorspellende testen op erfelijke borst- en eierstokkanker en op de ziekte van Huntington. Als psychotherapeut werkte ze jarenlang als begeleider van mensen met kanker.
En toen kwam ze zelf aan de beurt. De tumor was niet uitgezaaid, maar wel hormoon- én eiwitgevoelig. Daarom kreeg ze het hele pakket als behandeling geadviseerd: chemo, immunotherapie, operatie, bestraling, antihormoontherapie. Omdat Christine wist wat dat allemaal inhield, begon ze meteen te bedenken wat moest en wat mogelijk niet hoefde. Dat ze een goed ingevoerde leek was, hielp haar én zat haar in de weg.
‘Mijn tumor was nauwelijks gekrompen’
Na drie chemokuren zou worden gekeken hoe de tumor reageerde; het idee was dat die met de immunotherapie daarna mogelijk helemaal weg zou zijn. “Maar mijn tumor was nauwelijks gekrompen. Dat betekende eigenlijk dat het niets had gedaan. Toen raakte ik in paniek. Ik reageerde slecht op de chemo, werd er vreselijk ziek van, en kon niet meer eten.’ Ze las dat men in Amerika soms met minder kuren toe kon en begon te twijfelen. Moest ze per se doorgaan met chemo voorafgaand aan de operatie? Waren er misschien mogelijkheden om van het protocol af te wijken?
Wat Christine toen deed, vertelt ze in het interview in Uitzicht. En ze helpt andere mensen met haar nieuwe kennis en inzichten. ‘In mijn begeleiding gaat het er nu vooral om dat je binnen een ziekenhuis de behandelaars vindt bij wie jij je veilig voelt, bij wie je je gezien voelt en met wie je kunt sparren. Je moet als patiënt keihard werken om het team te organiseren dat bij je past.’
Column Frits Muskiet: ‘We eten steeds minder vezels’
Vaste columnist Frits Muskiet, autoriteit op het gebied van voeding en gezondheid, schrijft in deze Uitzicht een column over vezels. Daar zijn we steeds minder van gaan eten. Reeds 50 jaar geleden suggereerden onderzoekers dat een inname van 50 gram vezels per dag darmkanker voorkomt, de levensduur verlengt, de levenskwaliteit verbetert, en de zorgkosten verlaagt, schrijft Muskiet. ‘Naar schatting bedroeg de vezelconsumptie van onze verre voorouders meer dan 100 gram per dag. De gemiddelde inname onder Europeanen varieert van 17,7 tot 32,1 gram per dag en in de Verenigde Staten eet men 15 gram per dag. De vezelnorm in Nederland ligt tussen de 18 – 42 (voor vrouwen) en 31- 52 (voor mannen) gram per dag. Er is echter nagenoeg niemand die dat haalt.’
Wie eet volgens de MMV-voedingsrichtlijnen komt gemiddeld aan zo’n 44 gram vezels per dag (Uitzicht 1, 2025, p22-24). Dat is dus meer dan ‘dik in orde’!
Minfulness helpt bij vermindering van angst en somberheid
Ook in dit nummer een interview met prof. dr. Anne Speckens. Als hoogleraar aan het Radboudumc houdt zij zich bezig met iets wat in de geneeskunde tegendraads klinkt: niet je klachten bestrijden, maar er aanwezig bij zijn. Speckens richtte het Expertisecentrum voor Mindfulness op in Nijmegen weet hoe je als mens met kanker kunt leren in het hier en nu te zijn. Mindfulness bij kanker heeft een gunstig effect op het klachtenpatroon. ‘Wat we zien is een vermindering van angst en somberheid, en een verbetering van de kwaliteit van leven.’ Die twee bevindingen zijn volgens haar vrij consistent. Over lichamelijke klachten is ze voorzichtiger. ‘Pijn, slaap en vermoeidheid verbeteren soms ook, maar niet altijd.’
Hoe vaker je het doet, hoe makkelijker het gaat
‘Het werkt’, zegt ze. ‘Maar je moet er wel iets voor doen.’ De gebruikelijke training bestaat uit acht wekelijkse bijeenkomsten van twee tot tweeënhalf uur, plus dagelijks thuis oefenen met geluidsopnames: een bodyscan, zitten in aandacht, bewegen in aandacht. Vaak een half uur tot drie kwartier. ‘Je hebt er het meeste aan als je het dagelijks doet.’ Ze waarschuwt tegelijk voor de valkuil die daar meteen naast ligt: er een prestatie van maken. ‘Het eerste wat mensen merken als ze gaan oefenen, is dat hun aandacht voortdurend ergens anders is dan bij wat ze aan het doen zijn. Dat hoort erbij. Dan breng je je aandacht vriendelijk terug. En dan dwaalt hij weer af. Dat gebeurt honderd keer. Maar juist dat terugbrengen ís de training. Hoe vaker je het doet, hoe makkelijker het gaat.’
Bestel deze Uitzicht in de webshop of ontvang Uitzicht tien keer per jaar door onze vereniging te steunen voor een paar tientjes per jaar.
Anne Speckens spreekt op de ledendag op 28 november. Kijk hier voor het programma en om je te verzekeren van een kaartje.
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
