MMV
Natuurlijk tegen kanker
Burgerwetenschap. Waarnemingen van patiënten dragen vaak bij aan ontdekkingen. Gedreven door de noodzaak hun eigen aandoening beter te begrijpen, ontstaan nieuwe inzichten en een betere context voor wetenschappelijk onderzoek. Gaston Remmers ziet iedere patiënt als potentieel onderzoeker. Nadat hij zelf behandeld was voor tongkanker ging Remmers op zoek naar leefstijlinterventies waar hij baat bij had, zoals zelfgemaakte shakes vol groenten en fruit. Hierdoor voelde hij zich fitter, weerbaarder en ‘meer mens’. Naast de reguliere oefeningen om zijn stembanden te versterken, voelde hij zich gesterkt met oefeningen die de ontspanning in zijn mond- en keelgebied terugbrachten. Remmers deelde deze ontdekkingen met zijn arts, maar daar profiteerden patiënten na hem niet van omdat het nergens werd geregistreerd. Remmers, opgeleid als agro-ecoloog en socioloog, is al jarenlang een voorvechter van burgerwetenschap. Onvermoeibaar zet hij zich in voor N=1 onderzoek waarbij de onderzoekspopulatie uit 1 persoon bestaat. Als je bij de diagnose kanker naast de reguliere behandeling ook zelf aan de slag gaat met voeding en leefstijl, ontdek je waar je wel bij vaart en wat je geen goed doet. Door die informatie vast te leggen (N=1), maak je het van waarde voor anderen. Op de ledendag in Bunnik op 6 juni houdt Remmers een lezing over dit onderwerp. Iedere N=1 kan bijdragen aan de ontwikkeling van relevante hypothesen, therapeutisch succes en gepersonaliseerde gezondheidszorg. In dit nummer een uitgebreid interview met hem. En verder: Bloemkool – Informatie over de voedingswaarde van bloemkool, een bekende kruisbloemige groente in de Nederlandse keuken. De ‘roosjes’ van de bloemkool zijn eigenlijk verdikte bloemstengels met daarop de nog niet ontwikkelde bloemknoppen. Interview – Ze woont al dertig jaar in Nederland, maar toen Elina Banno (58) ziek werd, vond ze levenskracht in de leefstijl uit haar jeugd. Met Japanse voeding, beweging en meditatie begon het leven in haar weer te stromen. ‘Ik voel me nu beter dan voor ik ziek werd.’ Column In de media – Energiecrisis. Vluchtelingencrisis. Klimaatcrisis. Wooncrisis. Het Leger des Heils luidt de noodklok, de Jeugdzorg kan het niet bolwerken, het hele zorgsysteem staat onder druk en alles wordt nóg duurder. Volgens het Rode Kruis is het aantal gewapende conflicten sinds 2010 verdubbeld naar het grootste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. We mogen dus best een beetje luchtig doen over de Multiscan Pro. Achtergrond – Hoe groot is de impact van de smartphone op ons leven en onze gezondheid? ‘Mega’, zegt prof. dr. Daantje Derks, psycholoog en wetenschapper en auteur van Altijd Aan. Vooral het verslavende karakter van allerlei apps en het altijd en overal bereikbaar zijn, is bewezen ongezond. ‘Ga hierover in gesprek met elkaar én met je kinderen.’ ‘Wat een ellende kan schermtijd veroorzaken. Dat merkt Renate Engberts in haar directe omgeving, maar ook aan ouders die haar online spreekuur over dit onderwerp bezoeken. Ze reikt handvatten aan om vanuit verbinding grenzen te stellen en vooral ook kritisch naar je eigen gebruik te kijken. Column Pia de Jong – Mijn moeder stak haar eerste sigaret op toen ze van mij beviel. Hij werd haar aangereikt door de huisarts. Om te kalmeren. De dokter, ons rolmodel voor gezondheid, rookte zelf ook. De reclame beloofde immers: ‘More Doctors smoke Camels than any other cigarette.’ En zelfs koningin Juliana rookte gewoon op de televisie. Recepten – Maaltijdsoep met bloemkool, bloemkoolrijstsalade, bloemkool met wortel en rijst en een verrassend bloemkoolsapje Interview – Individuele patiëntkennis kan enorm bijdragen aan de ontwikkeling van relevante hypothesen, therapeutisch succes en gepersonaliseerde gezondheidszorg, vindt dr. Gaston Remmers. Als kankerervaringsdeskundige en coördinator van ZelfOnderzoek Netwerk Nederland (ZONN) zet hij de kracht van N=1 onderzoek in Nederland op de kaart. Interview – MMV heeft een wereld te winnen. Het belang van onbewerkte, verse en gezonde voeding moet breed verspreid worden, adviseren oud-onderwijzer Tonny den Boer (68) en zijn vrouw Margriet Berrevoets (61), oud-praktijkopleider en zorgmedewerker. Voor de meeste mensen is de omschakeling naar gezonde voeding ingewikkeld, weten zij. ‘Ons advies: benadruk dat het eten leuk en vooral lekker moet zijn.’ Column Frits Muskiet – ‘Wie het onderste uit de kan wil hebben, krijgt het deksel op de neus.’ Deze uitdrukking kent u misschien uit de opvoeding, maar gaat ook op voor de ‘levensloopstrategie’ van planten en dieren. En daarmee voor de manier waarop onze voeding geproduceerd wordt en de kwaliteit. Marry’s Kruidentuin – Scharlei (Salvia sclarea) is een van mijn favoriete kruiden, vooral vanwege de lekkere geur van de bloemen en de heerlijke aromatische smaak van de bladeren. Het is een geliefd kruid in de keuken, een echte smaakmaker. In ons lichaam stuurt scharlei veel hormonen aan. Uit de spreekkamer – Plasproblemen, Licht zijn in je hoofd, methotrexaat bij reuma
Voerde je na de diagnose borstkanker veranderingen in je eetpatroon door? Draag dan bij aan een verkennend onderzoek naar de effecten van voeding bij borstkanker. Meewerken helpt anderen en kost maar 10 tot 15 minuten. Ga direct naar het onderzoek via …
Hoe vinden we grip op gezondheid en ziekte — ook als de zorg niet alle antwoorden heeft? Daarover spreekt Esther van de Wall op de MMV-ledendag op zaterdag 6 juni in Bunnik. Als kinder- en jeugdpsychiater, bioloog, neurowetenschapper en traumatherapeut …
Totaal onverwacht werd hematoloog Martin Schipperus (64) geraakt door een uitgezaaide darmkanker. Schipperus die zich al jaren hard maakt voor veilige complementaire zorg ervaart hierdoor de beperkingen van het gebrek aan samenhang tussen reguliere en …
Paddenstoelen beschikken ook over immuunstimulerende en kankerremmende eigenschappen die ze danken aan een unieke combinatie van mycochemicaliën. Voor de gezondheid is het eten van paddenstoelen van harte aanbevolen. Voor het gebruik van medicinale paddenstoelen bij ziekte is kennis of deskundige begeleiding vereist. ‘De inzet is écht maatwerk.’ In dit nummer een special over paddenstoelen, zowel eetbare als medicinale. En verder in dit nummer: Beluga linzen – Voedingswaarde en achtergrondinformatie Interview – Totaal onverwacht werd hematoloog Martin Schipperus (64) geraakt door een uitgezaaide darmkanker. Schipperus die zich al jaren hard maakt voor veilige complementaire zorg ervaart nu de beperkingen van het gebrek aan samenhang tussen reguliere en niet-reguliere zorg. Interview met een dokter die patiënt werd. ‘Houd de regie en breng het beste uit twee werelden op een verantwoorde manier samen.’ Column – Het Zoutpad. De vorige aflevering van deze rubriek vroeg zich af in hoeverre beweging pijn ook zou kunnen genezen. Daarbij verwijzend naar Het Zoutpad. Een boek dat het inspirerende verhaal vertelt van een man die een dodelijke diagnose van zich afwandelt. Inspirerend, totdat je fijntjes op een controverse wordt gewezen. Interview – Hoe navigeren we door ziekte en gezondheid, en hoe vinden we grip als de medische wereld alleen in protocollen denkt? Daarover spreekt Esther van de Wall (49), kinder- en jeugdpsychiater, bioloog, neurowetenschapper en traumatherapeut op de MMV-ledendag op 6 juni in Bunnik. In de aanloop naar haar lezing ‘Leefstijl in de oncologie: waar zingeving en heling elkaar ontmoeten’ spreekt Pia de Jong haar over de brug tussen biologie en geestelijk leven. Wetenschap – Biochirurgie. Vliegenlarven kunnen zowel schadelijke veroorzakers van ziekten als therapeutische middelen zijn. Het klinkt vies en ook wat middeleeuws, maar dit is een moderne therapie die in Nederland uitkomst biedt bij wonden waarbij dood ‘necrotisch’ weefsel herstel in de weg staat. Column Frits Muskiet – Ieder mens start eencellig, maar wordt meercellig geboren. Eén van de grote mijlpalen in onze 3,7 miljard jaar evolutie is de overgang van eencellig naar meercellig leven. In de manier waarop de genen van eencellige en meercellige organismen met elkaar samenwerken, schuilt de evolutionaire verklaring van kanker. Marry’s Kruidentuin – In het heilzame kruidenrecept van de Canadese Ojibwa-Indianen (zie kruidenrubriek Uitzicht 2) is zuring een van de acht ingrediënten. In ons land groeit in bermen, weilanden en gazons vaak schapenzuring (Rumex acetosella) en veldzuring (Rumex acetosa). Supergezond en ontzettend lekker! Uit de spreekkamer – Chronische ontsteking implantaat, Hypothyroïdie, Infectie op Nuss-Bar Ingezonden brieven
Nog voorziet het behandelprotocol bij laag-risico DCIS (Ductaal Carcinoma in Situ) in een borstsparende operatie. In de wetenschap dat de verdachte cellen zich in het overgrote deel van de gevallen niet tot invasieve borstkanker zouden ontwikkelen. Een …
‘Kanker is een multifactoriële ziekte en daarbij past dus ook een multifactoriële behandeling.’ Op de MMV-ledendag gaf Erik-Jan de Rijk, arts voor Integrale Oncologie, tekst en uitleg over wat een consult bij hem inhoudt. De focus ligt op het ‘minimaal …
Op de MMV-ledendag op 25 oktober in Tilburg gaf prof. dr. Connie Jimenez een lezing over hooggedoseerd vitamine C als veelbelovende aanvullende anti-kanker therapie. Zij werkt als onderzoeker bij het AmsterdamUMC. ‘Toen ik deze literatuur ontdekte, dac …
Kanker raakt alles, ook je relaties, intimiteit en je seksleven. Veel mensen worstelen ermee, maar in de spreekkamer en – ook in de slaapkamer – is het gesprek daarover vaak met schaamte omgeven en dat maakt het lastig. Dat taboe wil Melianthe Nicolai, uroloog en seksuoloog bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, doorbreken. In deze Uitzicht een interview met Nicolai over leefstijl en seksualiteit bij kanker. Seks is een basisbehoefte die bijdraagt aan je gezondheid, je relatie en je levenskwaliteit, stelt de medisch specialist. Na de behandelingen wil je terug naar normaal, maar dat is met onzekerheid omgeven. Hoe doe je dat wanneer er sprake is van erectieverlies, urineverlies of een stoma? Nicolai ontwikkelde een programma voor ‘penisrevalidatie’ en heeft in de spreekkamer aandacht voor mindfulness, beweging en voeding om seksuele functies te herstellen. Ook in dit nummer: De voedingswaarde en recepten met palmkool Interview met Jan Gevers , een gedreven ondernemer die graag het heft in eigen handen neemt. Die levensaanpak kwam hem goed uit toen hij in 2016 te horen kreeg dat hij prostaatkanker had. In plaats van de voorgestelde operatie koos hij voor intensief bewegen, bewuste voeding en vertrouwen in zijn lichaam. Twee van de drie tumoren zijn inmiddels verdwenen. Wetenschap – Een verhaal over methylering, simpel uitgelegd. Ons uiterlijk en ons functioneren wordt bepaald door genen die aan- en uitgeschakeld worden. Een goede methylering is daarbij onmisbaar. Wat is methylering en op welke manier draagt het bij aan een gezonde celwerking en algemeen welzijn? Een verslag van de ledendag in Tilburg – Een volle zaal in Tilburg. Zo’n 200 mensen kwamen naar het zuiden voor de lezingen van Connie Jimenez en Leo Pruimboom, de presentatie van de uitkomsten van MMV-onderzoek en sessies over voeding, massage en integrale oncologie. Een impressie in tekst en beeld. En natuurlijk de columns en vaste rubrieken. Em. hoogleraar Frits Muskiet gaat in op de zin en onzin die beweerd wordt over TMAO. Een verhoogd TMAO-gehalte in het bloed is gelinkt aan hart- en vaatziekten, obesitas, darmkanker, osteoporose en neurodegeneratieve ziektes, waaronder Alzheimer en Parkinson. Maar is TMAO daarmee een oorzaak van deze ziekten of is het een kanarie in de kolenmijn? Kruidendeskundige Marry Foelkel zoomt in op de cranberry en in de doktersrubriek worden vragen beantwoord over ‘onrustige cellen’ bij het uitstrijkje, vitamine A bij alvleesklierontsteking en parasitaire middelen bij kanker.
Zo’n 200 mensen kwamen op 25 oktober naar Tilburg voor de lezingen van Connie Jimenez en Leo Pruimboom, de presentatie van de uitkomsten van MMV-onderzoek en sessies over voeding, massage en integrale oncologie. Een impressie in beeld van fotograaf Eri …
Leo Pruimboom behandelt kankerpatiënten door de micro-omgeving van de tumor te beïnvloeden. Het geeft vrijwel altijd een verbetering van levenskwaliteit, en soms een wonderbaarlijk resultaat. Hij deelde zijn kennis en ervaring op 25 oktober tijdens de …
Vitamine C-infusen staan in de belangstelling als therapie tegen kanker. Wat is hierover uit onderzoek bekend en wat biedt deze wetenschap voor behandelmogelijkheden? Op 25 oktober geven onderzoeker dr. Connie Jimenez en dr. Leo Pruimboom hier lezingen …
Yoga beoefenen is krachtige voeding voor lichaam en geest. Steeds meer wetenschappelijke studies bevestigen dat. ‘Herstel-yoga bij kanker is bewegen 2.0’, vindt medisch bioloog en yogadocent Peter Haima. ‘Bewegen op een manier die voedt.’ In zijn lezin …
In deze Uitzicht aandacht voor twee pioniers op de ledendag. Dr. Connie Jimenez zal vertellen over haar onderzoek naar hooggedoseerde vitamine C-infusen bij kanker. Dr. Leo Pruimboom vertelt over zijn ervaringen met vitamine C als onderdeel van een combinatietherapie voor ‘uitbehandelde’ mensen met kanker. Beiden behalen verbluffende resultaten. MMV is blij met pioniers als deze: mensen die stappen zetten waar anderen niet durven te gaan, en daarmee vernieuwing en vooruitgang mogelijk maken in de gezondheidszorg. In dit nummer: Alles over de voedingswaarde van andijvie en vier gezonde recepten Interview – Ze was 55 jaar en volop actief in het werkzame leven toen Eef van Deelen (83) uit Leerdam hoorde dat het vreemde plekje op haar been een agressief melanoom was. In de jaren daarna volgen uitzaaiingen op haar been, in de lies, achter de longen en in de borst. ‘Ik leef al jaren in stadium 4 van de ziekte.’ Column In de Media – Over de rol van sociale media bij eettrends Aankondiging ledendag in Tilburg met dr. Connie Jimenez en dr. Leo Pruimboom Geestelijk voedsel – Dr. Hans Stoop recenseert boeken Interview – Toen bij Bart Blok (67) twee jaar geleden prostaatkanker werd ontdekt, herinnerde hij zich het advies van zijn partner, dominee Siebe Baarda: ‘Als je daar ooit mee te maken krijgt, moet je lid worden van MMV.’ Die raad heeft hij geen moment betreurd. ‘Je kunt zelf zoveel doen voor je gezondheid.’ Voeding – Bonen, erwten en linzen zijn voorbeelden van gedroogde peulvruchten. Een aanrader binnen de MMV-voedingsrichtlijnen vanwege de voedzaamheid en veelzijdigheid. Ze zijn bovendien niet duur, en wel duurzaam en mogen dus gerust meerdere keren per week op het menu. In Memoriam Andrea Evers – ‘Ik ben ex-kankerpatiënt en dat is nog niet zo lang geleden.’ Andrea Evers, hoogleraar gezondheidszorgpsychologie aan het LUMC, benoemde het terloops tijdens de lezing die ze verzorgde tijdens het jubileumcongres van MMV op 5 oktober vorig jaar. Op dat moment was de ziekte bij Evers in remissie. Ze overleed op 4 augustus op 58-jarige leeftijd. Wetenschap – Gezonde voeding kan een groot verschil maken bij psychische en neurologische aandoeningen. Dat komt door de invloed van ons darmmicrobioom op het brein. Het darmmicrobioom is het geheel van bacteriële darmflora en andere micro-organismen, zoals virussen, gisten en schimmels. Column Frits Muskiet – ‘Link tussen genen en chronisch vermoeidheidssyndroom’ kopte het ‘Nieuwsblad’ op 7 augustus 2025. Is ME/CVS voortaan een genetische ziekte? Marry’s Kruidentuin – Wilde rucola (Diplotaxis tenuifolia) heet in de volksmond ‘raket’, vanwege de scherpe smaak. Veel pittiger dan haar gecultiveerde zusje. Ze groeit op zanderige grond en is rijk aan stikstofmonoxide (NO). Dit wondermolecuul heeft in ons lichaam een positieve werking op letterlijk álles wat ons in conditie houdt. Uit de spreekkamer – dokters beantwoorden in de rubriek vragen van leden. Dit keer over Germanium bij CVA, vasten bij kanker en isotone sportdrank.
