Zowel de kwaliteit van voeding als die van slaap houden verband met het risico op kanker, schrijven wetenschappers van Maastricht University in European Journal of Nutrition. ‘Maar hun gezamenlijke associatie met het risico op longkanker blijft onduidelijk.’ Met de data van 192duizend deelnemers aan de UK Biobank en een heleboel statistiek laten ze zien dat de combinatie van gezond eten en slapen gelinkt is aan een flinke risicoreductie. Ook onder rokers.
Gedurende de opvolgduur van 14 jaar ontwikkelde zich bij 1.156 mannen en vrouwen longkanker. Ten opzichte van het derde deel van de minste gezonde eters hadden de gezondste eters een 21 procent lager risico. In combinatie met de hoogste slaapscore ging het gezondste voedingspatroon samen met een 43 procent kleiner risico op longkanker, vergeleken met deelnemers met de laagste scores.
Om de kwaliteit van de nachtrust te waarderen, stelden de onderzoekers voor elke deelnemer een slaapscore samen die uit vijf elementen bestaat: slaapduur, slapeloosheid, snurken, slaperigheid overdag en chronotype. ‘Onze bevinding dat gezondere slaap geassocieerd is met een lager longkankerrisico, zelfs na omvangrijke statistische aanpassing voor roken, voegt een nieuw laagje toe aan het begrip van slaap als een potentiële aanpasbare risicofactor voor deze specifieke vorm van kanker.’ Aldus de onderzoekers in European Journal of Nutrition.
Onder de formele waarschuwing dat de getoonde verbanden geen oorzaak bewijzen, speculeren ze over de plausibele biologische verklaringen voor het verband. ‘Ongezonde slaap- en eetpatronen delen negatieve mechanismen zoals systemische inflammatie en een afgenomen antioxidatieve capaciteit.’ Daarbij noemen ze antioxidatieve werking van de vele polyfenolen, de vezels en positieve bijdrage daarvan op de microbiële productie van korteketenvetzuren en het positieve effect van een lage consumptie van rood vlees.
Parallel daaraan speelt gezonde slaap, ook door de ‘robuuste circadiaanse uitscheiding van melatonine’, een ‘doorslaggevende rol’ bij het verlichten van oxidatieve stress en de ondersteuning van de immuunfunctie. Het ‘systemische effect’ van de geschetste mechanismen, stellen de auteurs voor, hoeft niet voor alle organen even sterk uit te pakken.
‘De specifiek voor longkanker afgetekende associatie zou toe schrijven kunnen zijn aan de unieke fysiologische kwetsbaarheid. Als primair contactvlak met het buitenmilieu zijn de longen voortdurend blootgesteld aan hoge niveaus van lichaamseigen en lichaamsvreemde oxidatieve stress. Deze constante aanval zou ze in het bijzonder kwetsbaar maken voor tekortkomingen in de antioxidatieve en anti-inflammatoire verdediging.’
Dat zou dan de reden zijn dat dit combinatie-effect zich bij andere kankertypen minder goed in observationele studies laat detecteren.
Beeld: ‘A Good Night’s Sleep’ Seán Ó Domhnaill op Flickr
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
