Op het jaarcongres van de European Respiratory Society dat deze week in Barcelona plaats had presenteerden wetenschappers onderzoeksresultaten waar mensen met ademhalingsproplemen meteen zelf mee aan de slag kunnen. Lachtherapie verlichte het lijden bij mensen met COPD en gewichtsverlies verminderde het aantal aanvallen astma en COPD.
‘Lachtherapie had al veelbelovende resultaten laten zien bij andere chronische aandoeningen’, vertelde studieleider Goncagul Aldan, van de Hacettepe Univerteit in Instanbul, Turkije. ‘De toegankelijke, vermakelijke natuur ervan suggereert dat mensen met COPD daar evenzeer van zouden kunnen profiteren. Niet alleen in het omgaan met de dagelijkse stress die leven met een chronische ziekte met zich meebrengt, maar in directe ondersteuning van hun respiratoire gezondheid.’
Aldan’s studie verdeelde 63 patiënten in drie gelijke groepen: lachen, ademhaling en standaard zorg. Bij de lachtherapie leerden deelnemers een serie oefeningen aan. Bijvoorbeeld ritmisch klappen onderwijl geluiden voortbrengend. En speelse oefeningen zoals het nabootsen van een startende motorfiets of het brullen van een leeuw. Daarnaast een meditatie met ‘spontaan ongeforceerd lachen’ en ontspanning met kalm ademhalen en glimlachen.’
De ademhalingsgroep werd geleerd door de neus in te ademen en de lucht langzaam door getuite lippen uit te blazen. Deze ademhalingstechniek heeft zijn nut voor mensen met COPD al bewezen. Aldan: ‘Bij COPD hebben de luchtwegen de neiging bij het uitademen in te klappen. Daardoor blijft de muffe lucht gevangen in de longen. Door de lippen samen te knijpen creëer je een zachte tegendruk die zorgt dat deze muffe lucht kan ontsnappen. Daarnaast verlaagt het ademhalingssnelheid en helpt het patiënten meer een gevoel van controle over hun ademhaling te geven.’
Beide groepen kregen de opdracht het geleerde drie maal per week een half uur te praktiseren, over een periode van acht weken. Gedurende die tijd kregen ze steun door middel van videogesprekken en tekstberichten. Na twaalf weken hadden de twee interventiegroepen duidelijk minder moeite met ademhalen en een betere algemene gezondheid dan voorafgaand aan het programma. Bij de controlegroep bleef alles bij het oude.
Hoewel de twee interventiegroepen ongeveer gelijk verbeterden voor wat betreft de ernst van ademnood en de verbetering van de algemene gezondheid, hadden ze niet minder zorg nodig dan de controlegroep.
Afvallen
Dat was wel het geval bij een andere presentatie op hetzelfde congres. Tenminste, dat suggereert observationeel onderzoek uitgevoerd door onderzoekers van Imperial College London. Zij konden uit de elektronische patiëntendossiers van tienduizenden Britten namelijk opmaken dat het gebruik van GLP-1 remmers – toegelaten voor de behandeling van diabetes en obesitas – samenging met 40 procent minder astma-aanvallen en 20 procent minder aanvallen (‘flare ups’ – opvlamming, exacerbatie) van COPD.
‘GLP-1 receptor antagonisten worden breed ingezet voor de behandeling van diabetes type 2 en obesitas’, zei studieleider Chloe Bloom. ‘Eerder onderzoek suggereert dat ze ontstekingsremmende effecten zouden kunnen hebben en long-gerelateerde uitkomsten zouden kunnen verbeteren.’
Uit de resultaten die de onderzoekers delen valt echter niet af te leiden dat de gevonden associaties door iets anders veroorzaakt kunnen zijn dan een lagere calorie-inname en/of gewichtsverlies. Ook andere publicaties hebben geen hard bewijs geleverd voor een geneeskrachtig effect van GLP-1 remmers op longweefsel.
‘COPD en astma worden in toenemende mate herkend als systemische aandoeningen, gevormd door metabole comorbiditeiten, in het bijzonder obesitas en type 2 diabetes’, stellen Griekse onderzoekers begin dit jaar in een review over dit onderwerp. De auteurs zien toenemend bewijs dat het gebruik van GLP-1 remmers samengaat met een verminderde opvlammingen bij diabetespatiënten die ook COPD en astma hebben. ‘Opmerkelijk is dat deze associaties het meest uitgesproken blijken bij patiënten met obesitas, frequente opvlammingen of een hoog zorggebruik.’
Als plausibel biologisch mechanisme achter de verbeteringen noemen de Grieken ‘een combinatie van directe indirecte metabole effecten zoals gewichtsverlies, verbeterde bloedsuikerhuishouding en verminderde systemische inflammatie.’ Ook zij vermoeden ‘directe effecten, gemedieerd door GLP-1 receptorexpressie in het zachte spierweefsel van de luchtwegen en immuuncellen.’ Het wachten is op gerandomiseerde klinische studies die speciaal voor dit doel zijn ontworpen.
De nieuwste literatuur daarover op PubMed is een systematisch review uit maart van dit jaar waarin wetenschappers uit Koeweit en Bahrein vijf rct’s vonden met bij elkaar 1.034 patiënten. De samenvatting maakt geen melding van specifieke biologische effecten anders dan gewichtsverlies. Conclusie: de medicatie ‘verbetert de uitkomsten in patiënten met slaapapneu, COPD en obesitas-gerelateerde ademhalingsziekten. Speciaal in het geval van obesitas of type 2 diabetes.’
Maagoperaties
Dat simpelweg minder eten en gewichtverlies voldoende is voor een duidelijke afname van acute opvlammingen van longziekten, toont een analyse uit 2022 van 2,3 miljoen Amerikanen met een BMI 35 of hoger. Van hen hadden 300.000 een bariatrische operatie ondergaan. De geopereerden belandden veel minder vaak in het ziekenhuis als gevolg van een opvlamming van COPD, astma en bronchiëctasieën: 3,7 om 9,8 procent. Bij een ziekenhuisopname hadden deze patiënten ook een kortere ligduur.
Foto: ‘Lachen is gezond’ Publicdomainpictures
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
