Dat de rook van natuurbranden acute ademhalingsproblemen en hartaanvallen kan uitlokken, was al bekend. Nieuw Amerikaans onderzoek suggereert dat de herhaalde blootstelling ook het risico op kanker vergroot. Nederland investeert sinds kort in de preventie van natuurbranden, maar deskundigen bestempelen dat als een druppel op een gloeiende plaat.
Onderzoekers van de universiteit van New Mexico’s Comprehensive Cancer Center gebruikten data van een bevolkingscohort met 91.460 deelnemers uit de hele Verenigde Staten. Ze koppelden de woonplaatsen van de deelnemers aan lokale gegevens over luchtvervuiling en fijnstof, en aan satellietbeelden met de rookpluimen van natuurbranden uit de periode 2006 tot 2018. Op die manier berekenden ze voor elke deelnemer de gemiddelde blootstelling aan de rook van natuurbranden.
Uit de verschillen in kankerincidentie tussen deelnemers in de verschillende ‘rookregio’s’ berekenden de onderzoekers bij een bovengemiddelde blootstelling statistisch significante hogere risico’s voor een aantal kankers: longkanker (92 procent), darmkanker (131 procent), borstkanker (109 procent), blaaskanker (249 procent) en bloedkankers (63 procent).
‘Natuurbranden komen vaker voor en ze zijn ook heviger’, aldus senior auteur van de studie Shuguang Leng tijdens de presentatie van het onderzoek op het jaarvergadering van de AARC (American Association for Cancer Research). ‘En de rook van natuurbranden is in opkomst als een van de grootste oorzaken van luchtvervuiling. Waardoor decennia van verbetering van de luchtkwaliteit teniet gedaan worden.’
Onder de vele giftige elementen in de rook van natuurbranden bevinden zich potentieel kankerverwekkende stoffen zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s), legde eerste auteur van studie Qizen Wu uit. Deze stoffen kunnen in potentie een verscheidenheid aan biologische systemen verstoren. Niet alleen in longen, maar ook in het bloed dat de kankerverwekkende stoffen door het lichaam verspreidt. Daarbij komt dat de blootstelling aan rook op zichzelf een ontstekingsbevorderende gebeurtenis is, met systemische implicaties voor de ontwikkeling van kanker.
De studie laat nog veel vragen open en heeft de beperking dat er pas satellietbeelden beschikbaar zijn vanaf 2006. Maar, zegt Wu: ‘Voor het brede publiek is de kernboodschap dat de rook van natuurbranden niet alleen op de korte termijn een zorg is voor de luchtwegen, hart- en bloedvaten. Chronische blootstelling zou op langere termijn op het kankerrisico kunnen vergroten. Zelfs al bij relatief lage concentraties.’
Nederland slecht voorbereid
Naar aanleiding van destijds eveneens droge voorjaar wijdde het journalistieke onderzoeksprogramma Argos vorig jaar een uitzending aan de risico’s van natuurbranden in Nederland. Daarin waarschuwden onder meer commissaris Ina Adema dat het onverstandig is zorginstellingen midden in het bos te hebben. Bij een grote brand of bij meerdere branden tegelijk. schiet de capaciteit van de brandweer al snel te kort. Aan harde keuzes valt dan niet te ontkomen.
Oud-minister Christianne vander Wal maakte voor een periode van vijf jaar 70 miljoen euro vrij voor rijksbeleid op natuurbranden. Dat is voor het eerst. Vergeleken met de miljarden die jaarlijks naar de beheersing van water gaan, stelt het nog weinig voor. In de uitzending komt een van de slechts drie deskundigen aan het woord die zich voltijds bezighouden met de risicobeheersing van natuurbranden. Bewustzijn over de gevaren van de natuurbranden is nog grotendeels afwezig, ervaart hij.
Foto: PxHere
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
