De consumptie van rood vlees is gelinkt een hoger risico op diabetes. Franse onderzoekers vermoeden dat het suikermolecuul Neu5Gc daar een rol in speelt. ‘Onze bevindingen spreken voor chronische inflammatie als een specifiek mechanisme dat rood vlees aan het ontstaan van diabetes type 2 linkt.’
Dat zei Leopold Fezeu van de Université Sorbonne (Parijs) deze week in Milaan tijdens het jaarcongres van de Europese Associatie voor Diabetesonderzoek (EASD). Daar presenteerde hij de voorlopige resultaten van een analyse naar het verband tussen de consumptie van Neu5Gc onder 90duizend deelnemers aan NutriNet-Santé, een bevolkingscohort dat hoofdzakelijk uit Fransen bestaat. Na een gemiddelde opvolgduur van ruim zeven jaar, was bij 966 van hen diabetes type 2 vastgesteld.
Al naar gelang hun consumptie van Neu5Gc belandden de deelnemers in een van de vijf groepen. Ten opzichte van de groep met de laagste consumptie had de groep met de hoogste consumptie een 63 procent hoger risico op diabetes type 2. In de op een na hoogste groep was het risico 41 procent hoger. Dat was het resultaat na aanpassing voor de risicofactoren leeftijd, geslacht, lichamelijke activiteit, dieetkwaliteit, roken en onderliggende gezondheidsklachten.
De resultaten bleven ook overeind na correctie voor energie-inname, terwijl obesitas naar schatting voor slechts 13 procent verantwoordelijk was voor de link tussen Neu5Gc en diabetes type 2. Dat suggereert volgens de auteurs dat de associatie voor het grootste deel veroorzaakt wordt door andere biologische mechanismen. ‘Meest waarschijnlijk zijn directe inflammatoire effecten op cellen die insuline produceren en weefsels die gevoelig zijn voor insuline.’
Neu5Gc
Het probleem met Neu5Gc is dat de meeste zoogdieren dit suikermolecuul produceren, maar de mens niet. Omdat de dierlijke variant sterk lijkt op een ander suikermolecuul dat mensen wel zelf aanmaken (Neu5Ac) wordt het in de menselijke cellen ingebouwd. Het immuunsysteem kan dit als lichaamsvreemd herkennen en vervolgens aanvallen.
Of het suikermolecuul inderdaad een belangrijke oorzaak is van het waargenomen verhoogde diabetesrisico kan deze nog niet gepubliceerde studie echter niet bewijzen. Formeel niet omdat het een observationele studie is, maar er is nog een moeilijkheid. Rood vlees en Neu5Gc zijn nauwelijks van elkaar los te zien.
De grootste hoeveelheden verdachte molecuul bevinden zich namelijk in mager rundvlees: ongeveer 230 microgram per gram. Gevolgd door geitenvlees (tot 160 mcg). Andere soorten roodvlees bevatten duidelijk minder: varkensvlees 5 tot 40 mcg per gram, en lams/schapenvlees 14 tot 20 mcg. Maar dat is nog altijd veel meer dan de gemiddelde consument uit zuivel binnenkrijgt.
Koemelk bevat 11 milligram per liter. In een ons mager rundvlees zit dus ongeveer 23 milligram Neu5Gc tegenover 1,1 milligram in honderd milliliter melk. Kaas van koemelk bevat volgens deze bron tot 2,2 milligram per ons en geitenkaas het dubbele.
‘De analyse vond geen verband tussen Neu5Gc uit zuivel en diabetes type 2. Dat is consistent met de lagere hoeveelheden Neu5Gc in koemelk en met de kleinere porties die men er van consumeert’, melden de onderzoekers dan ook. Zij vermoeden dat het immuunsysteem pas ruzie krijgt met de suikermoleculen als deze een bepaalde drempelwaarde overstijgen.
Terecht merken de Franse wetenschappers op dat nader onderzoek, waaronder dat naar de aanwezigheid van antistoffen tegen Neu5Gc, hun aanname moet bevestigen.
Immuunreactie of niet, de Franse analyse bevestigt wat ook anderen laten zien. Zoals een in 2023 door Harvard uitgevoerde studie die een nagenoeg gelijke (62 procent) risicostijging rapporteerde in een cohort van 220duizend deelnemers, waarin zich bij 22duizend gevallen van diabetes type 2 voordeden. Overigens sommen de auteurs van die publicatie een trits mogelijke verklaringen op, behalve Neu5Gc.
Eerder berichtte MMV over het alfa-galsyndroom; waarbij het immuunsysteem antistoffen maakt tegen alfa-1,3-galactose, een ander suikermolecuul in rood vlees.
Meer over, onder andere, Neu5Gc en de relatie met kanker is hier te vinden.
Foto: Trish Steel, Wikimedia
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
