Uitzicht 4 Burgerwetenschap N=1

Burgerwetenschap.

Waarnemingen van patiënten dragen vaak bij aan ontdekkingen. Gedreven door de noodzaak hun eigen aandoening beter te begrijpen, ontstaan nieuwe inzichten en een betere context voor wetenschappelijk onderzoek. Gaston Remmers ziet iedere patiënt als potentieel onderzoeker. Nadat hij zelf behandeld was voor tongkanker ging Remmers op zoek naar leefstijlinterventies waar hij baat bij had, zoals zelfgemaakte shakes vol groenten en fruit. Hierdoor voelde hij zich fitter, weerbaarder en ‘meer mens’. Naast de reguliere oefeningen om zijn stembanden te versterken, voelde hij zich gesterkt met oefeningen die de ontspanning in zijn mond- en keelgebied terugbrachten. Remmers deelde deze ontdekkingen met zijn arts, maar daar profiteerden patiënten na hem niet van omdat het nergens werd geregistreerd.

Remmers, opgeleid als agro-ecoloog en socioloog, is al jarenlang een voorvechter van burgerwetenschap. Onvermoeibaar zet hij zich in voor N=1 onderzoek waarbij de onderzoekspopulatie uit 1 persoon bestaat. Als je bij de diagnose kanker naast de reguliere behandeling ook zelf aan de slag gaat met voeding en leefstijl, ontdek je waar je wel bij vaart en wat je geen goed doet. Door die informatie vast te leggen (N=1), maak je het van waarde voor anderen. Op de ledendag in Bunnik op 6 juni houdt Remmers een lezing over dit onderwerp. Iedere N=1 kan bijdragen aan de ontwikkeling van relevante hypothesen, therapeutisch succes en gepersonaliseerde gezondheidszorg.

In dit nummer een uitgebreid interview met hem. En verder:

Bloemkool – Informatie over de voedingswaarde van bloemkool, een bekende kruisbloemige groente in de Nederlandse keuken. De ‘roosjes’ van de bloemkool zijn eigenlijk verdikte bloemstengels met daarop de nog niet ontwikkelde bloemknoppen.

Interview – Ze woont al dertig jaar in Nederland, maar toen Elina Banno (58) ziek werd, vond ze levenskracht in de leefstijl uit haar jeugd. Met Japanse voeding, beweging en meditatie begon het leven in haar weer te stromen. ‘Ik voel me nu beter dan voor ik ziek werd.’

Column In de media – Energiecrisis. Vluchtelingencrisis. Klimaatcrisis. Wooncrisis. Het Leger des Heils luidt de noodklok, de Jeugdzorg kan het niet bolwerken, het hele zorgsysteem staat onder druk en alles wordt nóg duurder. Volgens het Rode Kruis is het aantal gewapende conflicten sinds 2010 verdubbeld naar het grootste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. We mogen dus best een beetje luchtig doen over de Multiscan Pro.

Achtergrond – Hoe groot is de impact van de smartphone op ons leven en onze gezondheid? ‘Mega’, zegt prof. dr. Daantje Derks, psycholoog en wetenschapper en auteur van Altijd Aan. Vooral het verslavende karakter van allerlei apps en het altijd en overal bereikbaar zijn, is bewezen ongezond. ‘Ga hierover in gesprek met elkaar én met je kinderen.’

‘Wat een ellende kan schermtijd veroorzaken. Dat merkt Renate Engberts in haar directe omgeving, maar ook aan ouders die haar online spreekuur over dit onderwerp bezoeken. Ze reikt handvatten aan om vanuit verbinding grenzen te stellen en vooral ook kritisch naar je eigen gebruik te kijken.

Column Pia de Jong –  Mijn moeder stak haar eerste sigaret op toen ze van mij beviel. Hij werd haar aangereikt door de huisarts. Om te kalmeren. De dokter, ons rolmodel voor gezondheid, rookte zelf ook. De reclame beloofde immers: ‘More Doctors smoke Camels than any other cigarette.’ En zelfs koningin Juliana rookte gewoon op de televisie.

Recepten – Maaltijdsoep met bloemkool, bloemkoolrijstsalade, bloemkool met wortel en rijst en een verrassend bloemkoolsapje

Interview – Individuele patiëntkennis kan enorm bijdragen aan de ontwikkeling van relevante hypothesen, therapeutisch succes en gepersonaliseerde gezondheidszorg, vindt dr. Gaston Remmers. Als kankerervaringsdeskundige en coördinator van ZelfOnderzoek Netwerk Nederland (ZONN) zet hij de kracht van N=1 onderzoek in Nederland op de kaart.

Interview – MMV heeft een wereld te winnen. Het belang van onbewerkte, verse en gezonde voeding moet breed verspreid worden, adviseren oud-onderwijzer Tonny den Boer (68) en zijn vrouw Margriet Berrevoets (61), oud-praktijkopleider en zorgmedewerker.  Voor de meeste mensen is de omschakeling naar gezonde voeding  ingewikkeld, weten zij. ‘Ons advies: benadruk dat het eten leuk en vooral lekker moet zijn.’

Column Frits Muskiet – ‘Wie het onderste uit de kan wil hebben, krijgt het deksel op de neus.’ Deze uitdrukking kent u misschien uit de opvoeding, maar gaat ook op voor de ‘levensloopstrategie’ van planten en dieren. En daarmee voor de manier waarop onze voeding geproduceerd wordt en de kwaliteit.

Marry’s Kruidentuin – Scharlei (Salvia sclarea) is een van mijn favoriete kruiden, vooral vanwege de lekkere geur van de bloemen en de heerlijke aromatische smaak van de bladeren. Het is een geliefd kruid in de keuken, een echte smaakmaker. In ons lichaam stuurt scharlei veel hormonen aan.

Uit de spreekkamer – Plasproblemen, Licht zijn in je hoofd, methotrexaat bij reuma