Gisteren zat ik op een jaarfeest naast een ouder clublid. Een kunstenaar. Ingetogen, wijs en begaafd. Ooit gevierd vanwege zijn creativiteit, techniek en oog voor details. Hij is al ruim tien jaar weduwnaar. ‘Het lijkt wel of het gemis steeds groter wordt. Steeds intenser. Schrijnend, pijnlijk en minder hanteerbaar’, zei hij.
Ik keek hem aan. Ik zag het aan zijn ogen. Echt gemis. Thuisgekomen bleef ik erover nadenken. Wat is dat toch? Pijn en verdriet slijten toch? Maar hoe werkt dat dan met eenzaamheid? Ik overdacht dat eenzaamheid vaak erger wordt bij oudere mensen die hun partner moeten missen, omdat het verlies van een levensgezel een diepe emotionele, sociale en praktische impact heeft. Voor veel ouderen is hun partner de belangrijkste bron van gezelschap, steun en dagelijkse structuur. Wanneer deze persoon wegvalt, ontstaat er een groot emotioneel gemis dat moeilijk op te vullen is.
Hij kwam niet meer aan nieuw werk toe. De schetsen lagen er. Het materiaal was aangekocht. De ideeën borrelden soms op. Echter, de passie was eruit. Na zoveel jaar. Opeens overviel de eenzaamheid hem weer. Ik begreep het gaandeweg. Immers, na jarenlang samengeleefd te hebben, delen partners herinneringen, routines en sociale netwerken. Het verlies van een partner betekent niet alleen het verlies van die persoon, maar vaak ook het wegvallen van gezamenlijke activiteiten, contacten en gesprekken. Bovendien kun je moeite hebben om nieuwe sociale verbindingen aan te gaan, bijvoorbeeld vanwege lichamelijke beperkingen, verminderde mobiliteit of het wegvallen van leeftijdsgenoten.
Eigenlijk triest dat er zo weinig oog is uit de omgeving voor dit soort problematiek. In een tijd dat alles efficiënt moet, vergeten we vaak de menselijke maat en herbergzaamheid.
Gelukkig bezocht hij de clubavonden met veel plezier. En toch was er op sommige momenten die afwezige en droevige blik in zijn ogen.
Ouderen kunnen het gevoel hebben dat ze er niet meer toe doen, wat gevoelens van isolement versterkt. De dagen kunnen leeg aanvoelen, zeker als kinderen of andere familieleden ver weg wonen. Technologie zoals sociale media of videobellen biedt enige uitkomst, maar lang niet iedereen voelt zich daar vertrouwd mee. Het rouwproces zelf speelt ook een grote rol. Verdriet, verwarring en depressie kunnen het moeilijk maken om actief te blijven of hulp te zoeken. Zonder de steun van een partner duurt het vaak langer om weer structuur te vinden in het dagelijks leven. Gelukkig had deze clubgenoot lieve dochters en kleinkinderen. Dat gaf soms troost en afleiding.
Sociale steun, begrip en aandacht vanuit de omgeving zijn cruciaal om eenzaamheid te verzachten. Het verlies van een partner op latere leeftijd brengt niet alleen verdriet, maar ook sociale isolatie, praktische uitdagingen en een gevoel van zinloosheid met zich mee. Wat kan je als relatieve buitenstaander meer doen dan luisteren en begrip tonen? Ik heb dat met volle overtuiging en ruimhartig gedaan. Hij vond dat sympathiek en een bewijs van vriendschap. Kijk eens om u heen. Wellicht zijn er ook in uw omgeving eenzame mensen die niet zo opvallen en een gesprek waarderen. Ik weet het wel zeker!
Beeld: Pixabay
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
