Amerikaanse wetenschappers relateerden het aantal overlijdens door kanker aan de nabijheid van kerncentrales in hun land. Met name onder ouderen werd zo een duidelijk hogere sterfte zichtbaar in gebieden met de grootste ‘blootstelling’ aan kerncentrales. ‘Begrip van de potentiële implicaties voor de gezondheid op lange termijn is met name belangrijk, gegeven de hernieuwde belangstelling voor atoomenergie.’
Dat schrijven onderzoekers van Harvard T. H. Chan School of Public Health deze week in Nature Communications. Onder verwijzing naar een Canadese studie uit 2013 merken de auteurs op dat atoomcentrales radioactieve vervuiling in het milieu brengen. ‘Deze vervuiling wordt getransporteerd door lucht, water en aarde. Wat leidt tot potentiële chronische blootstelling door inademing, inslikken en direct contact.’
Aangezien ioniserende straling bewezen kankerverwekkend is, kunnen kerncentrales het risico aan kanker te overlijden vergroten. De studies die daar tot nu toe naar gedaan zijn, tonen dat de ene keer wel aan en de ander keer niet. Belangrijkste reden daarvoor, vermoeden de onderzoekers, is het feit dat deze studies steeds slechts een beperkte hoeveelheid centrales en omwonenden keken. Waardoor de statistische kracht om kleine effecten boven water te krijgen beperkt was.
Hun analyse betrok alle commerciële kernreactoren die de VS in 2023 rijk was in de analyse. Verdeeld over 54 productielocaties waren dat er 93. Ze berekenden een samengestelde score op provinciaal niveau (county’s) die de totale, afstandsafhankelijke blootstelling aan meerdere kerncentrales tegelijk weergeeft. Daarbij telden centrales die dichterbij liggen zwaarder mee en centrales tot op een afstand van 200 kilometer nog een klein beetje.
Oversterfte
Gecombineerd met de geregistreerde overlijdens door kanker – en rekening houdend met sociaaleconomische, demografische, gedrags-, milieu- en gezondheidszorgfactoren – werd er onder verschillende leeftijdsgroepen een hoger sterftecijfer zichtbaar naarmate de cumulatieve blootstelling toenam. De associatie was het sterkst onder mannen in de leeftijd van 65 tot 75 jaar en vrouwen in de leeftijd van 55 tot 64 jaar. In de periode 1999 tot en met 2020 kwamen de onderzoekers zo tot een met de kerncentrales samenhangende oversterfte van 4.266 personen gemiddeld per jaar.
Om deze bevindingen in context te plaatsen, vergeleken de onderzoekers hun resultaten met schattingen van het aantal overlijdens die geassocieerd zijn met een andere belangrijke energiebron: kolen. Een recent studie schatte het totale aantal overlijdens dat aan kolenkrachtcentrales is toe te schrijven op 20.909 per jaar. ‘Deze vergelijking’, schrijven de auteurs, ‘onderstreept de omvang van de ziektelast als gevolg van kanker binnen het bredere landschap van energie-gerelateerde gezondheidsrisico’s.’
Foto: De kerncentrale bij Lingen, net over grens bij Emmen, wordt momenteel afgebroken. Wikimedia
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
