In de naar eigen zeggen grootste studie ooit naar de relatie tussen vegetarische voedingspatronen en kankerrisico, toonde een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de universiteit van Oxford dat plantaardige voeding gelinkt is aan een lager risico op het krijgen van verschillende types kanker. Maar het risico op slokdarm-plaveiselcarcinoom was flink hoger. In een reactie komen twee artsen en een bioloog met een mogelijke verklaring: cadmium in de voeding.
Over de associatiestudie in British Journal of Cancer berichtte MMV dit voorjaar. Een samengestelde analyse van een aantal grote cohortstudies met bij elkaar 1,8 miljoen deelnemers kwam voor vegetariërs op lagere risico’s voor multiple myeloom, alvleesklier-, borst-, prostaat- en nierkanker. Maar het risico op slokdarm-plaveiselcarcinoom was twee keer groter dan bij de omnivoor etende deelnemers. Bij de adenovariant, die circa twee derde van de slokdarmkankers uitmaakt, tendeerden de vegetariërs overigens naar een lager risico.
De auteurs van de studie suggereren dat dit het gevolg kon zijn van tekorten aan bepaalde nutriënten. Ze wijzen er op dat de innames van onder andere vitamine D, B12, ijzer, selenium en omega-3 vetzuren onder vegetariërs lager was. ‘Wij stellen echter dat langdurige blootstelling van het slokdarmslijmvlies aan cadmium de schuldige zou kunnen zijn’, schrijft arts Mark Goldstein samen met Luca Mascitelli en Chiara Mascitelli in een brief aan de hoofdredacteur van British Journal of Cancer.
Onder verwijzing naar twee publicaties uit 2024 en 2021 merken de briefschrijvers op dat vegetariërs meer kans hebben op een verhoogde cadmiuminname doordat ze meer tarwe(producten), groenten en fruit eten. Per week zelfs twee keer meer dan omnivoren, hetgeen terug is te zien in ‘significant hogere bloedwaarden voor cadmium’. Daarbij voeren ze een studie uit 2023 aan die toont dat cadmium in het bloed inderdaad de recent consumptie ervan weerspiegelt.
Cadmium kankerverwekkend
Cadmium heeft geen biologische functie in het lichaam. Het IARC (Interrnational Agency for Research on Cancer) bestempelt het zware metaal als kankerverwekkend en geeft geen veilige ondergrens aan voor de blootstelling eraan.
‘Observationele data hebben laten zien dat de gemiddeld cadmiumwaarden in het bloed van patiënten met plaveiselcarcinoom van de slokdarm duidelijk hoger is vergeleken met een controlegroep. En deze hogere niveaus zijn geassocieerd met een kortere progressievrije overleving.’ De publicatie in Frontiers in Cel land Developmental Biology die de briefschrijvers hierbij aanvoeren rapporteert daarnaast over cel- en dierexperimenten. Daarbij veroorzaakte chronische blootstelling dat plaveiselcellen van de slokdarm onder meer sneller in tumorcellen veranderen en uitzaaien.
Tot slot komen de briefschrijvers met een recente review die onderbouwt dat de kankerverwekkende werking van cadmium niet tot de longen beperkt blijft. Een van de oorzaken voor het verhoogde longkankerrisico voor rokers is de cadmium in tabak.
Maar de niet-rokende vegetariërs in de BJC-studie hadden zelfs een drie keer zo hoog risico op plaveiselcarcinoom van slokdarm. ‘Dit suggereert dat de blootstelling aan cadmium in de voeding de belangrijkste drijvende kracht zou kunnen zijn voor deze vorm van kanker onder vegetariërs.’
Bemesting
Volgens een recente rapportage van het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) bevat eekhoorntjesbrood per kilo het meeste cadmium. Gevolgd door cacaopoeder, zonnebloempitten, lijnzaad, algen, ingewanden (nier, lever), intvis, mosselen, spinazie, boekweit/quinoa en papaverzaad.
Maar omdat we daar niet zoveel van eten, volgt de grootste blootstelling uit tarwe(producten) en aardappelen. Met respectievelijk circa 45 en 14 procent. Naast de neerslag uit verkeer en industriële processen is bemesting verantwoordelijk voor het cadmium dat planten opnemen. Dat pleit voor gebruik van producten uit biologische en vooral de biologisch dynamische landbouw. De regels voor het gebruik van mest zijn daar namelijk strenger.
Wat het in BJC gerapporteerde hogere kankerrisico betreft ligt het overigens voor de hand te veronderstellen dat zowel blootstelling aan cadmium, als een tekort aan essentiële nutriënten een rol speelt. In dit artikel besteedde MMV aandacht aan de rol van selenium bij bescherming tegen zware metalen.
Beeld kunstmest uitrijden Wikimedia
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
