'Schone pillen" slaan aan bij hersentumor

'Schone pillen" slaan aan bij hersentumor
wo, 21/11/2018 - 13:15
Door: jvklinken
0 reacties

Lydie Meheus

Een cocktail van negen bestaande medicijnen blijkt aan te slaan bij patiënten met een teruggekeerde hersentumor.  Het gaat om voorlopige resultaten die nu al een belangrijke mijlpaal worden genoemd.

De huidige standaardbehandeling voor glioblastoom (hersentumor) bestaat uit chirurgie, bestraling en chemotherapie met temozolomide. Weinigen genezen. Slechts 15 tot 20 procent van de patiënten zijn vijf jaar na de eerste behandeling nog in leven. Decennia lang faalden nieuwe experimentele behandelingen bij patiënten met een teruggekeerde glioblastoom.     

Medicijnen met weinig bijwerkingen

In 2013 hadden de Duitse neurochirurg Marc-Eric Halatsch, in samenwerking met de Amerikaanse psychiater Richard Kast, het idee om negen verschillende medicijnen toe te voegen aan de behandeling. Deze medicijnen waren al op de markt, zij het voor het gebruik bij andere ziektes dan kanker. Zij ontdekten dat deze negen toegevoegde medicijnen de groei van glioblastoom zouden kunnen belemmeren. In tegenstelling tot bijna alle anti-kankermiddelen zijn de negen medicijnen 'schoon', wat wil zeggen dat ze weinig bijwerkingen hebben. Het bewaren van een goede levenskwaliteit was het belangrijkste oogmerk bij het selecteren van de geheroriënteerde geneesmiddelen op basis van hun werking.

Vijf jaar geleden klopten Kast en Halatsch aan bij het Antikankerfonds voor financiële steun om hun innovatieve idee  om te zetten in een klinische studie. Het Antikankerfonds (voorheen Reliable Cancer Therapies) is een initiatief van de Vlaamse weldoener Luc Verelst.

De studie wordt gecoördineerd door het Universitair Ziekenhuis van Ulm in Duitsland, en financieel gedragen door het Antikankerfonds.

Resultaten dankzij verleggen grenzen

“We zijn ons ervan bewust dat het combineren van negen geneesmiddelen met een standaardbehandeling zeer ongebruikelijk is. Wij geloven er sterk in dat het heroriënteren van medicijnen groot potentieel biedt, net zoals combinatietherapieën. We steunen dit onderzoek omdat we geloven dat ideeën zoals die van Halatsch en Kast echt kunnen werken. Je komt tot resultaten door grenzen te verleggen en out-of-the-box behandelingen te onderzoeken”, legt medisch directeur Guy Buyens van het Antikankerfonds uit.

Tussen 2016 en oktober 2018 deden tien patiënten met hervallen glioblastoma mee met de proef. De eerste resultaten na twaalf weken behandeling wezen op een lage toxiciteit, behoud van een goede levenskwaliteit, en voorzichtige aanwijzingen voor effectiviteit, hoewel de volledige resultaten pas bekend zullen zijn in 2019.  

Farmaceutische industrie niet geïnteresseerd

Lydie Meheus, CEO van het Antikankerfonds: “Het heroriënteren van geneesmiddelen is een waardevolle manier om kankeronderzoek te versnellen. Bestaande niet-kankergeneesmiddelen hebben het voordeel dat ze goed gedocumenteerd, beschikbaar en betaalbaar zijn, alsook een gekend bijwerkingsprofiel hebben. Het nadeel is dat ze bijna allemaal generisch zijn en er daardoor geen commerciële stimulans vanuit de farma-industrie is om deze medicijnen verder te onderzoeken voor het potentiële gebruik bij de behandeling van kanker. Ondersteuning door non-profit organisaties en overheidssteun voor dit type van onderzoek is cruciaal voor het exploreren van deze potentiële vooruitgang bij kankerbehandelingen.”

Dat de farmaceutische industrie niet of nauwelijks in dit soort onderzoek is geïnteresseerd, heeft alles te maken met het feit dat bestaande, generieke medicijnen niet te patenteren zijn. Er valt dan te weinig aan te verdienen.