Over de gevaren voor de gezondheid van een hoge alcoholconsumptie bestaan geen meningsverschillen en ook voor het matige gebruik van alcohol is weinig steun meer te vinden. Een Chinese analyse van een grote groep Britten geeft gemengde uitkomsten bij lichte tot matige drinkers. Daar maakt wat je drinkt het verschil.
Er was iets mis met de vroege observationele studies die gezondheidsvoordelen toonden voor licht tot matig alcoholgebruik. Ze verwaterden de voordelen van niet drinken doordat ex-alcoholisten in de groep niet-drinkers waren opgenomen. Werd daarvoor gecorrigeerd verdween de statistische grond onder het lagere overlijdensrisico van lichte en matige drinkers. Deze methodologische fout wordt tegenwoordig vermeden.
Onderzoekers van Central South University in Changsha, China, vergeleken het alcoholgebruik van 340duizend volwassen Britse mannen en vrouwen die tussen 2006 en 2022 aan de UK Biobank deelnamen en berekenden hun overlijdensrisico. Ze onderscheiden vier groepen: niet-drinkers/gelegenheidsdrinkers, lichte drinkers, matige drinkers en mensen met een hoge alcoholconsumptie.
In grammen alcohol komt dat neer op minder dan 20 gram per week voor niet- en gelegenheidsdrinkers. Lichte drinkers beperkten zich bij mannen tot een consumptie tussen 20 gram per week en 20 gram per dag en bij vrouwen tussen 20 gram wekelijks en 10 gram dagelijks. Van matig drinken was in deze studie sprake bij een dagelijkse consumptie van 20 tot 40 gram voor mannen en van 10 tot 20 gram voor vrouwen. Iedereen die meer dan dat tot zich nam viel in groep met een hoge alcoholconsumptie.
Hoge consumptie gaf over de dertien jaar dat de deelnemers gemiddeld gevolgd werden, een 24 procent hogere waarschijnlijkheid te overlijden ten opzicht van de niet- en gelegenheidsdrinkers. Hun waarschijnlijkheid aan kanker te overlijden was 34 procent hoger en aan hartziekten 14 procent hoger.
Dranktype
Bij de lichte en matige drinkers maakte het uit wat er in het glas zat. Mensen die gedestilleerd, bier of cider dronken hadden een duidelijk hoger overlijdensrisico ten opzicht van niet- en gelegenheidsdrinkers. Eenzelfde hoeveelheid alcohol in wijn daarentegen gaf een statistisch duidelijk lager overlijdensrisico. Meest opvallend was het verschil bij het risico aan hartfalen te overlijden. Daar was een matige wijnconsumptie geassocieerd met een 21 procent lager risico. Terwijl de consumptie van gedestilleerd, wijn en cider zelfs onder de lichte drinkers al samenging met een 9 procent hoger risico te overlijden aan cardiovasculaire ziekten.
‘Onze bevindingen helpen helderheid te verschaffen in het gemengde beeld dat eerder bewijs gaf over matige alcoholconsumptie’, zegt senior auteur van de studie Zhangling Chen op de website van de American College of Cardiology (ACC). Met deze resultaten in de hand kunnen de aanbevelingen rond het gebruik van alcohol worden aangescherpt, stelt hij.
Die zouden wat hem betreft mogen ‘benadrukken dat de gezondheidsrisico’s van alcohol niet alleen afhangen van de hoeveelheid, maar ook van het type drank. Zelfs lichte tot matige inname van gedestilleerd, bier of cider is aan een hogere sterfte gelinkt, terwijl zelfde hoeveelheden alcohol uit wijn het sterfterisico zouden kunnen verlagen.’
Antioxidanten en leefstijl
Mogelijke oorzaken voor de waargenomen verschillen liggen in het product zelf en in de gebruikers. Genoemd worden ‘bepaalde inhoudsstoffen in rode wijn zoals polyfenolen en antioxidanten die de cardiovasculaire gezondheid ten goede zouden kunnen komen’.
Daarnaast zijn er de leefstijlfactoren. Wijn, zo blijkt ook uit deze analyse, wordt vaker vaker bij de maaltijd gedronken. Door mensen die er gezondere eetgewoonten op nahouden en daarnaast ook gezonder gedrag vertonen. Terwijl de andere dranken eerder buiten de maaltijden gedronken worden door mensen met een mindere dieetkwaliteit en leefstijl.
Weliswaar hebben Chen en zijn collega’s de resultaten statistisch aangepast voor factoren die de uitkomst mede bepalen – confounders. Toch stelt hij: ‘Alles bij elkaar suggereren de factoren dat het type alcoholische drank, de wijze waarop het geconsumeerd wordt en leefstijl, allemaal bijdragen aan de waargenomen verschillen in overlijdensrisico.’
De onderzoekers pasten het effect van wijn aan voor de volgende confounders: demografie, sociaaleconomische status, leefstijl factoren, cardiometabole conditie, familiegeschiedenis van diabetes, cardiovasculaire ziekte en kanker. Hoeveel deze statistische aanpassingen afdeden aan het voordelige associatie van wijn op het overlijdensrisico, is niet duidelijk. De onderzoekers presenteren hun resultaten namelijk pas zaterdag op het jaarlijkse congres van de ACC. Publicatie van het onderzoeksartikel volgt daarna.
Photo by ALEXANDRA TORRO on Unsplash
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
