Viel het tegen, de calorieën die je er met de laatste wandeling af liep? Het is nog erger. Sporthorloges overschatten het aantal verbruikte calorieën chronisch. En bij mensen met een hoger vetpercentage zelfs nog meer. Dat toont Amerikaans onderzoek met 58 volwassenen en sporthorloges van vier bekende merken.
‘Je kunt de verbrande calorieën die je horloge opgeeft niet als een accuraat getal aannemen, want dat is het niet’, zegt Jason Kostrna op de website van zijn universiteit. ‘Je zou er honderden calorieën per week naast kunnen zitten. Zo kun je in een overschot terecht komen terwijl je de calorieën dacht te beperken.’
Kostrna is assistent professor kinesiologie en sportwetenschap aan de Florida International University. Hij tuigde een onderzoek op om antwoordt te krijgen op drie vragen. Hoe verhouden de prestaties van fitnesstrackerts in horlogevorm zich tot een gouden standaard caloriemeting in het laboratorium? Wat is de invloed van huidskleur? En wat is de invloed van lichaamsvet?
Inmiddels meer dan honderd miljoen mensen hebben zich aangewend hun lichamelijke conditie bij te houden met behulp van een sporthorloge, schrijven Kostrna en zijn collega’s in PLOS ONE. Daaronder zijn er velen die hun horloge gebruiken om hun energie-inname af te stemmen op hun energieverbruik.
‘Fouten in deze schattingen kunnen mensen die gewicht proberen te verliezen misleiden, klinische aanbevelingen vervormen, oefenvoorschriften ondermijnen, inaccurate informatie opleveren voor medische beslissingen en de validiteit compromitteren van onderzoek op populatieniveau.’ Allemaal erg onhandig gezien het nog altijd toenemende aandeel van mensen met overgewicht en obesitas in de samenleving.
Hoe ver zaten de horloges ernaast?
Voorzien van vier verschillende horloges en professionele meetapparatuur zetten de proefpersonen zich aan een inspanningstest. Deze bestond uit drie series van twee minuten matig intensief fietsen, afgewisseld met twee keer twee minuten intensief fietsen. Inclusief de vijf minuten rust vooraf en na afloop besloeg de complete meettijd twintig minuten.
In die tijd overschatten de horloges het caloriegebruik met een mediane 15 procent voor de Apple Watch tot 25 procent voor de Garmin en de Samsung. Achter deze cijfers gaan echter grote verschillen schuil. Dat blijkt uit tabel 1 die de gemiddelde absolute afwijking aangeeft van 36 tot 76 procent.
Omdat deze percentage globaal overeenkomen met de ‘absolute fout in kilocalorie’, kun je als ruwe schatting aanhouden dat het werkelijke energieverbruik rond honderd calorieën lag en dat de horloges deze hoeveelheid met 36 tot 76 calorieën overschatten. Zoals verwacht waren de afwijkingen bij mensen met obesitas het grootst. De Fitbit bleek overigens praktisch waardeloos.
Hoe kan dat?
Caloriemetingen door horloges zijn geen echte metingen maar schattingen. De logoritmes die dat doen maken gebruik van de hartslag, tijd en beweging. Alleen de tijdmeting is hard. De hartslagmeting gebeurt aan de pols met behulp van een lichtsensor en de beweging wordt gevat door een acceleratiesensor en/of GPS. De registratie van hartslag en beweging is lang niet altijd accuraat.
Deze deels foute registraties vloeien in algoritmes die kennelijk een te rooskleurige voorstelling van zaken geven. En bovendien niet gekalibreerd zijn met mensen met overgewicht (ook al moeten gebruikers hun lengte en gewicht in het horloge invoeren).
De onderzoekers adviseren sporthorloges te gebruiken voor zaken die ze wel betrouwbaar meten. Zoals de hartslag – ook al is daar in veel gevallen de koppeling aan een hartslagband om de borst voor nodig. Surrogaatmetingen zoals calorieverbruik kunnen een trend aangeven, maar dienen dus met een flinke korrel zout genoten te worden. Kostrna: ‘Hoewel ze niet perfect zijn, kunnen deze apparaten toch een belangrijke rol spelen. Track je trends door de tijd heen. Als dat helpt, geniet er van. Als het teveel wordt, fixeer je er niet op. Focus op hoe je je voelt en gebruikt de data als een instrument om je over een langere periode te verbeteren.’
Foto: Jason Kostrna bevestigt een sporthorloge bij een van proefpersonen. Fotocredit: Taimy Alvarez / Florida International University
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
