Twee coronastudies teruggetrokken

Ernstige twijfel aan de onderliggende patiëntgegevens heeft twee gerenommeerde medische tijdschriften doen besluiten artikelen terug te trekken. Het gaat om een studie naar de veiligheid van het gebruik van een antimalariamiddel bij de behandeling van COVID-19 en een studie naar het risico van bloeddrukmedicatie op een ernstiger beloop van een coronavirusinfectie.

Op 17 maart berichtten wij op deze plek naar aanleiding van een brief in The Lancet, waarin de auteurs zorgen uitten over het gebruik van onder meer ACE-remmers en –antagonisten. Gezien de werkingsmechanisme van deze veelgebruikte bloeddrukmedicatie zou het in theorie de kans op infectie en op een ernstiger beloop kunnen verhogen.

Op 7 mei berichtte deze site over een publicatie in het British Medical Journal (BMJ) die het sein veilig gaf. De auteurs baseerden hun oordeel op de analyse van een indrukwekkende hoeveelheid van 12.594 patiënten. Groeiende kritiek op de gebruikte data en de weigering van de dataleverancier om inzicht te verschaffen, deed het gerenommeerde medische tijdschrift besluiten het onderzoek terug te trekken.

Antimalariamiddel

The Lancet trok eergisteren op verzoek van de auteurs de publicatie terug over hydroxychloroquine. Een veertig jaar bestaand – en dus patentvrij – middel dat wereldwijd in ziekenhuizen werd gebruikt bij de behandeling van Covid-19. Klinische onderzoeken, ook in Nederland, werden stilgelegd toen de Lancetstudie concludeerde dat het risico op overlijden met dit middel twee keer zo hoog was.

Een van de auteurs had ook meegeschreven aan het onderzoek naar de ACE-remmers. De data voor beide studies is door hetzelfde bedrijfje aangeleverd: Surgisphere, een naar het blijkt obscure onderneming met slechts drie medewerkers.

Schandaal

‘Het eerste grote onderzoekschandaal in het COVID-19 tijdperk’, noemt Science Magazine de gebeurtenissen. Het blad wijst er op dat de eigenaar van dataleverancier Surgisphere, Sapan Desai, mede-auteur was de ‘ACE-studie’ in het BMJ. Het blad citeert het excuus waarin de auteurs aangeven dat ze niet in staat waren de ‘ruwe data te valideren die aan de basis van ons artikel staat’.

Door Desai hierbij te noemen, merkt Science Magazine op, ‘suggereert de verklaring verbijsterend genoeg dat hij geen toegang heeft tot de ruwe data die zijn eigen bedrijf genereert.’

Beeld: Screenshot Science Magazine

<< Terug