Waarom vis(olie) gunstig is bij kanker

Vooral de visolie vetzuren EPA en DHA staan bekend om hun voordelige effecten. Die zijn aangetoond bij hart- en vaatziektes, hersenontwikkeling en neuro-psychiatrische ziektes.

Dat de consumptie van visolie bijdraagt aan het voorkomen van kanker, en ook heilzaam kan zijn bij de behandeling van kanker is veel minder goed bekend. Kankertherapie gaat gepaard met celdood en ontsteking en daardoor vaak verlies van eetlust. Visolie kan de eetlust stabiliseren of verbeteren en daarmee de voedingsinname en het lichaamsgewicht stimuleren. Het gezaghebbende European Society of Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) adviseert visoliesuppletie aan mensen met kanker die chemotherapie ondergaan en risico lopen op gewichtsverlies vanwege ondervoeding.

De werking bij ziektes wordt vooral toegeschreven aan het vermogen van EPA en DHA om een reeds gestarte immuunreactie te beëindigen. Dat stoppen wordt georkestreerd door resolvines, stoffen die uit EPA en DHA worden gemaakt. Als een ontstekingsreactie niet wordt gestopt, ontstaat een toestand van ‘chronische lage graad ontsteking’, die aan de basis ligt van hart- en vaatziektes en neuro-psychiatrische ziektes. Visolie is dus niet ‘anti-inflammatoir’, zoals vaak wordt gezegd. Het voorkomt namelijk niet dat een immuunreactie wordt gestart.

Uit recente studies blijkt dat de visolievetzuren EPA en DHA ook een positieve uitwerking hebben op de samenstelling van het darm-microbioom. De voorloper van EPA en DHA, alfa-linoleenzuur, heeft daar ook gunstige effecten op. De groei van anti-inflammatoire soorten bacteriën wordt bevorderd en die van hun inflammatoire tegenhangers wordt gereduceerd. Visolie vergroot bovendien de diversiteit aan bacteriesoorten in onze darmen en dat is bevorderlijk voor de gezondheid. Sommige onderzoekers noemen visolie zelfs een prebioticum: dus voedsel voor de ‘goede’ darmbacteriën.  

Vetzuren worden onderverdeeld in ‘families’. Onder de bekendste families zijn die van de omega-3 en omega-6 vetzuren. Beide families zijn ‘essentieel’. Dat betekent dat we deze vetzuren niet zelf maken, maar uit de voeding moeten halen. De visolievetzuren EPA en DHA en het plantaardige alfa-linoleenzuur behoren tot de omega-3 vetzuren. Omega-6 vetzuren, zoals linolzuur en arachidonzuur, hebben een tegengesteld effect. In het lichaam gaat het vooral om de juiste verhouding tussen de omega-3 vetzuren EPA en DHA en de omega-6 vetzuren linolzuur en arachidonzuur. Bij veel mensen is deze verhouding verstoord. Op gezag van de Gezondheidsraad eten ze doorgaans helaas te veel linolzuur – uit plantaardige oliën en margarines – en veel te weinig vis.

In een recente muizenstudie remden EPA en DHA in de voeding de groei van prostaatkanker, terwijl de tumorgroei door arachidonzuur juist werd gestimuleerd. EPA verhoogde de diversiteit van bacteriën in de darm.

Een kleine groep van 21 mannen met prostaatkanker kreeg voorafgaand aan hun operatie zeven weken 3 gram EPA per dag. Twintig mannen met prostaatkanker dienden als controles en kregen een omega-9 vetzuur. De behandeling met EPA veroorzaakte een 71 procent mindere toename van de agressiviteit van de prostaatkanker ten opzichte van de controles. Zowel in de muizenstudie als in dit onderzoek veroorzaakte EPA een sterke daling van het aandeel van Ruminococcaceae. Laatstgenoemde is een melkzuurbacterie die voorkomt bij een vezelrijke voeding en die als gunstig wordt beschouwd. Hoe een en ander precies samenhangt, is nog onduidelijk maar voor de meeste wetenschappers bestaat er geen twijfel over dat vis en visolie aan te bevelen zijn voor zowel gezonde als zieke mensen.

Lees hier de column: ‘Visolie tijdens de chemotherapie: goed of slecht?’

Health effects of fish oil

1.           Djuricic I, Calder PC. Pros and Cons of Long-Chain Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids in Cardiovascular Health. Annu Rev Pharmacol Toxicol. 2023 Jan 20;63:383-406. doi: 10.1146/annurev-pharmtox-051921-090208. PMID: 36662586.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36662586

2.           Tian A, Xu L, Szeto IM, Wang X, Li D. Effects of Different Proportions of DHA and ARA on Cognitive Development in Infants: A Meta-Analysis. Nutrients. 2025 Mar 20;17(6):1091. doi: 10.3390/nu17061091. PMID: 40292560; PMCID: PMC11946645.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40292560

3.           Antao HS, Sacadura-Leite E, Bandarra NM, Figueira ML. Omega-3 index as risk factor in psychiatric diseases: a narrative review. Front Psychiatry. 2023 Jul 28;14:1200403. doi: 10.3389/fpsyt.2023.1200403. PMID: 37575565; PMCID: PMC10416246.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37575565

Fish oil and ‘specialized proresolving mediators’ (SPMs)

4.           Shan K, Feng N, Cui J, Wang S, Qu H, Fu G, Li J, Chen H, Wang X, Wang R, Qi Y, Gu Z, Chen YQ. Resolvin D1 and D2 inhibit tumour growth and inflammation via modulating macrophage polarization. J Cell Mol Med. 2020 Jul;24(14):8045-8056. doi: 10.1111/jcmm.15436. Epub 2020 May 29. PMID: 32469149; PMCID: PMC7348143.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32469149

5.           Serhan CN, Sulciner ML. Resolution medicine in cancer, infection, pain and inflammation: are we on track to address the next Pandemic? Cancer Metastasis Rev. 2023 Mar;42(1):13-17. doi: 10.1007/s10555-023-10091-5. PMID: 36781545; PMCID: PMC9924836.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36781545

6.           Quinlivan KM, Howard IV, Southan F, Bayer RL, Torres KL, Serhan CN, Panigrahy D. Exploring the unique role of specialized pro-resolving mediators in cancer therapeutics. Prostaglandins Other Lipid Mediat. 2025 Jun;178:106944. doi: 10.1016/j.prostaglandins.2024.106944. Epub 2024 Dec 24. PMID: 39722403.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39722403

Low grade inflammation

7.           Egger G, Dixon J. Obesity and chronic disease: always offender or often just accomplice? Br J Nutr. 2009 Oct;102(8):1238-42. doi: 10.1017/S0007114509371676. Epub 2009 May 18. PMID: 19445817.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19445817

8.           Egger G, Dixon J. Inflammatory effects of nutritional stimuli: further support for the need for a big picture approach to tackling obesity and chronic disease. Obes Rev. 2010 Feb;11(2):137-49. doi: 10.1111/j.1467-789X.2009.00644.x. Epub 2009 Jul 30. PMID: 19656309.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19656309

9.           Egger G, Dixon J. Non-nutrient causes of low-grade, systemic inflammation: support for a ‘canary in the mineshaft’ view of obesity in chronic disease. Obes Rev. 2011 May;12(5):339-45. doi: 10.1111/j.1467-789X.2010.00795.x. PMID: 20701689.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20701689

10.         Ruiz-Núñez B, Pruimboom L, Dijck-Brouwer DA, Muskiet FA. Lifestyle and nutritional imbalances associated with Western diseases: causes and consequences of chronic systemic low-grade inflammation in an evolutionary context. J Nutr Biochem. 2013 Jul;24(7):1183-201. doi: 10.1016/j.jnutbio.2013.02.009. Epub 2013 May 6. PMID: 23657158.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23657158

11.         Hotamisligil GS. Inflammation, metaflammation and immunometabolic disorders. Nature. 2017 Feb 8;542(7640):177-185. doi: 10.1038/nature21363. PMID: 28179656.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28179656

12.         Guigas B, Jourdan T, Stienstra R. Editorial: Immune Regulation of Metabolic Homeostasis. Front Endocrinol (Lausanne). 2022 May 31;13:929460. doi: 10.3389/fendo.2022.929460. PMID: 35712253; PMCID: PMC9195164.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35712253

13.         van de Vyver M. Immunology of chronic low-grade inflammation: relationship with metabolic function. J Endocrinol. 2023 Feb 23;257(1):e220271. doi: 10.1530/JOE-22-0271. PMID: 36688876.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36688876

14.         Tristan Asensi M, Napoletano A, Sofi F, Dinu M. Low-Grade Inflammation and Ultra-Processed Foods Consumption: A Review. Nutrients. 2023 Mar 22;15(6):1546. doi: 10.3390/nu15061546. PMID: 36986276; PMCID: PMC10058108.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36986276

15.         Mukherjee S, Kundu R, Vidaković M. Editorial: Metaflammation in obesity and diabetes. Front Endocrinol (Lausanne). 2025 Jan 16;15:1540999. doi: 10.3389/fendo.2024.1540999. PMID: 39886034; PMCID: PMC11780314.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39886034

Fish oil recommendation in cancer

16.         Muscaritoli M, Arends J, Bachmann P, Baracos V, Barthelemy N, Bertz H, Bozzetti F, Hütterer E, Isenring E, Kaasa S, Krznaric Z, Laird B, Larsson M, Laviano A, Mühlebach S, Oldervoll L, Ravasco P, Solheim TS, Strasser F, de van der Schueren M, Preiser JC, Bischoff SC. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer. Clin Nutr. 2021 May;40(5):2898-2913. doi: 10.1016/j.clnu.2021.02.005. Epub 2021 Mar 15. PMID: 33946039.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33946039

Fish oil and the gut microbiota

17.         Insight into the effects of Omega-3 fatty acids on gut microbiota impact of a balanced tissue Omega-6_Omega-3 ratio_Zou Front Nutr. 2025

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40453723

18.         Al Bander Z, Nitert MD, Mousa A, Naderpoor N. The Gut Microbiota and Inflammation: An Overview. Int J Environ Res Public Health. 2020 Oct 19;17(20):7618. doi: 10.3390/ijerph17207618. PMID: 33086688; PMCID: PMC7589951.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33086688

19.         Kumar S, Mukherjee R, Gaur P, Leal É, Lyu X, Ahmad S, Puri P, Chang CM, Raj VS, Pandey RP. Unveiling roles of beneficial gut bacteria and optimal diets for health. Front Microbiol. 2025 Feb 18;16:1527755. doi: 10.3389/fmicb.2025.1527755. PMID: 40041870; PMCID: PMC11877911.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40041870

20.         Arjomand Fard N, Bording-Jorgensen M, Wine E. A Potential Role for Gut Microbes in Mediating Effects of Omega-3 Fatty Acids in Inflammatory Bowel Diseases: A Comprehensive Review. Curr Microbiol. 2023 Oct 8;80(11):363. doi: 10.1007/s00284-023-03482-y. PMID: 37807005.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37807005

21.         Caesar R, Tremaroli V, Kovatcheva-Datchary P, Cani PD, Bäckhed F. Crosstalk between Gut Microbiota and Dietary Lipids Aggravates WAT Inflammation through TLR Signaling. Cell Metab. 2015 Oct 6;22(4):658-68. doi: 10.1016/j.cmet.2015.07.026. Epub 2015 Aug 27. PMID: 26321659; PMCID: PMC4598654.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26321659

22.         Costantini L, Molinari R, Farinon B, Merendino N. Impact of Omega-3 Fatty Acids on the Gut Microbiota. Int J Mol Sci. 2017 Dec 7;18(12):2645. doi: 10.3390/ijms18122645. PMID: 29215589; PMCID: PMC5751248.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29215589

22a.       Patterson E, Wall R, Fitzgerald GF, Ross RP, Stanton C. Health implications of high dietary omega-6 polyunsaturated Fatty acids. J Nutr Metab. 2012;2012:539426. doi: 10.1155/2012/539426. Epub 2012 Apr 5. PMID: 22570770; PMCID: PMC3335257.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22570770

23.         Liu, P., Liu, M., Liu, X., Xue, M., Jiang, Q., & Lei, H. (2021). Effect of α-linolenic acid (ALA) on proliferation of probiotics and its adhesion to colonic epithelial cells. Food Science and Technology, 42, e71921.

https://www.scielo.br/j/cta/a/VP7ZLNGbXYgQkjPCK3Nbctr/?format=html&lang=en

24.         Xu H, Turchini GM, Francis DS, Liang M, Mock TS, Rombenso A, Ai Q. Are fish what they eat? A fatty acid’s perspective. Prog Lipid Res. 2020 Nov;80:101064. doi: 10.1016/j.plipres.2020.101064. Epub 2020 Sep 30. PMID: 33010278.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33010278

25.         Huynh MD, Kitts DD, Hu C, Trites AW. Comparison of fatty acid profiles of spawning and non-spawning Pacific herring, Clupea harengus pallasi. Comp Biochem Physiol B Biochem Mol Biol. 2007 Apr;146(4):504-11. doi: 10.1016/j.cbpb.2006.11.023. Epub 2006 Dec 5. PMID: 17276118.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17276118

26.         Szlinder-Richert J, Usydus Z, Wyszyński M, Adamczyk M. Variation in fat content and fatty-acid composition of the Baltic herring Clupea harengus membras. J Fish Biol. 2010 Aug;77(3):585-99. doi: 10.1111/j.1095-8649.2010.02696.x. PMID: 20701642.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20701642

29.         Hilton, J. E., Setzer, W. N., Satyal, P., Poudel, A., Ashcroft, S., & Satyal, R. (2024). The Quantitation of EPA and DHA in Fish Oil Dietary Supplements Sold in the United States. Dietetics, 3(4), 609-618.

https://www.mdpi.com/2674-0311/3/4/41

Fish oil in prostate cancer

30.         Lachance G, Robitaille K, Laaraj J, Gevariya N, Varin TV, Feldiorean A, Gaignier F, Julien IB, Xu HW, Hallal T, Pelletier JF, Bouslama S, Boufaied N, Derome N, Bergeron A, Ellis L, Piccirillo CA, Raymond F, Fradet Y, Labbé DP, Marette A, Fradet V. The gut microbiome-prostate cancer crosstalk is modulated by dietary polyunsaturated long-chain fatty acids. Nat Commun. 2024 Apr 23;15(1):3431. doi: 10.1038/s41467-024-45332-w. PMID: 38654015; PMCID: PMC11039720.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38654015

31.         Robitaille K, Guertin MH, Jamshidi A, Xu HW, Hovington H, Pelletier JF, Beaudoin L, Gevariya N, Lacombe L, Tiguert R, Caumartin Y, Dujardin T, Toren P, Lodde M, Racine É, Trudel D, Perigny M, Duchesne T, Savard J, Julien P, Fradet Y, Fradet V. A phase IIb randomized placebo-controlled trial testing the effect of MAG-EPA long-chain omega-3 fatty acid dietary supplement on prostate cancer proliferation. Commun Med (Lond). 2024 Mar 22;4(1):56. doi: 10.1038/s43856-024-00456-4. PMID: 38519581; PMCID: PMC10960033.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38519581

Plant foods augment Ruminococcaceae

32.         Tomova A, Bukovsky I, Rembert E, Yonas W, Alwarith J, Barnard ND, Kahleova H. The Effects of Vegetarian and Vegan Diets on Gut Microbiota. Front Nutr. 2019 Apr 17;6:47. doi: 10.3389/fnut.2019.00047. PMID: 31058160; PMCID: PMC6478664.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31058160

33.         Sakkas H, Bozidis P, Touzios C, Kolios D, Athanasiou G, Athanasopoulou E, Gerou I, Gartzonika C. Nutritional Status and the Influence of the Vegan Diet on the Gut Microbiota and Human Health. Medicina (Kaunas). 2020 Feb 22;56(2):88. doi: 10.3390/medicina56020088. PMID: 32098430; PMCID: PMC7073751.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32098430

Beeld: Pexels