In de Verenigde Staten heeft men het gehad met de verkoop van sterk-bewerkte voedingsmiddelen en het bestrijden van de gevolgen met geneesmiddelen en operaties. Dat blijkt uit de nieuwe voedingsrichtlijnen die op 7 januari zijn verschenen (1,2) en bedoeld zijn voor de algemene bevolking. ‘Deze waanzin moet stoppen (3).’
Inmiddels heeft meer dan 70 procent van de volwassen Amerikanen overgewicht of obesitas, en één derde van de 12- tot 17-jarigen zit in de wachtkamer voor diabetes. In Amerika kost de gezondheidszorg per persoon 2,5 keer meer dan in een gemiddeld westers land, maar de levensverwachting is daar 4 jaar korter (1-3). ‘Deze waanzin moet stoppen’, meldt de ‘factsheet’ (3), die is bijgesloten bij de nieuwe aanbevelingen.
De Amerikaanse voedingspiramide van 1992-2005 (Figuur, links) bestond uit een basis van granen en graanproducten (6 tot 11 porties). In het midden groente (2 à 3 porties) en fruit (2 tot 4 porties), zuivel (2 à 3 porties) en vlees, vis, kip, bonen, eieren en noten (2 à 3 porties). In de top een spaarzaam gebruik van vetten/oliën en zoetigheid. De nieuwe 2025-2030 richtlijn is meer gericht op de consument, minder technisch en bevat minder cijfers. De nieuwe boodschap is simpel: eet echte voeding en vermijd sterk bewerkte voedingsmiddelen bomvol geraffineerde koolhydraten, toegevoegde suikers, zout (natrium), ongezonde vetten en chemische toevoegingen. Dat is niet alleen goed voor de lange-termijn gezondheid van de Amerikaanse lijven, maar ook voor een evenwichtige microbiota in hun darmen.
De nieuwe richtlijn benadrukt het belang van een variëteit aan eiwit van hoge kwaliteit, waaronder naast (rood)vlees, eieren en zeevruchten ook bonen, erwten en linzen (Figuur, rechts). Het komt neer op de consumptie van bijna twee keer meer eiwit dan tot nu toe aanbevolen (van 0,8 naar 1,2-1,6 mg per kilo lichaamsgewicht per dag). Nagenoeg gelijk gebleven zijn: groente (3 porties), fruit (2 porties) en zuivel (3 porties), zout (max 2.300 mg natrium= 5,75 g zout), verzadigd vet (minder dan 10 energieprocent) en toegevoegde suikers (niet meer dan 10 gram per maaltijd), en alcohol (liefst: geen).
De hoeveelheid granen is echter ruim gehalveerd: van 6 tot 11 porties naar 2 tot 4. Volvette zuivel geniet de voorkeur. Volkoren granen krijgen vanwege hun vezels de voorkeur boven de hoog geraffineerde koolhydraten, zoals in witbrood, kant-en-klare of verpakte ontbijtopties, bloemtortilla’s en crackers (1-6).
De aanbevelingen bewegen langzaam in de richting van hetgeen de mens at vóór de landbouw/veeteelt revolutie 10.000 jaar geleden
Grofweg ging ten opzichte van 1992-2005 de voedingspiramide op zijn kop (Figuur): de basis van koolhydraat verschoof naar meer eiwithoudende voeding, en vet is niet meer ongezond (4). Daarmee bewegen de aanbevelingen langzaam in de richting van hetgeen de mens vóór de landbouw/veeteelt revolutie van 10.000 jaar geleden heeft gegeten (7-12). Tot dan was de mens een jager-verzamelaar en die at geen granen, maar enkel vlees, vis, groente en fruit. Melk was toen slechts voor zuigelingen, maar dat evolutionair inzicht is in de nieuwe aanbevelingen nog niet geland.
In de nieuwe ‘Dietary Guidelines for Americans’ wordt een einde gemaakt aan de ‘oorlog rond verzadigd vet’. Bij de meervoudig-onverzadigde ‘linolzuurcultus’ worden vraagtekens gezet. Verzadigd vet is onterecht gedemoniseerd, en dat wordt onderbouwd door een nieuwe meta-analyse in het rapport (2). Dat wisten we overigens al (13), maar helaas wordt deze mythe nog steeds door invloedrijke organisaties, zoals de WHO en hartstichtingen, in leven gehouden. Naar verluidt wilde men in de nieuwe Amerikaanse aanbevelingen niet het enige land zijn dat deze dwaling corrigeert (4). Probleem is wel dat het met de aanbevolen ruime consumptie van dierlijk materiaal, zoals vlees en zuivel, nagenoeg onmogelijk is om minder dan 10 procent verzadigd vet te eten. Verder valt op dat plantaardige oliën ontbreken in de lijst van gezonde vetten.
Een ander gevaar betreft de zuur-base balans; een onderwerp dat de diverse commentatoren in de media lieten liggen. Vanwege een hogere inname van (dierlijke) eiwitten (=zuur) bij een gelijk-gebleven inname van groente/fruit (=base) dreigt de zuur-base balans over te slaan naar zuur. Een hoge zuurbelasting houdt een sterk verband met osteoporose, verlies van spieren en nierfunctie, nierstenen en hoge bloeddruk (14-16).
Concluderend breekt het nieuwe advies vooral de macht van de industrie en van de vele ‘gearriveerde’ voedingsdeskundigen die maar moeilijk kunnen toegeven dat nogal wat van hun ‘zekerheden’ hopeloos zijn achterhaald (3,4). De ingezette trend is toe te juichen, hoewel een aantal heilige huisjes nog recht overeind blijven staan. Eén daarvan is de zoutbeperking tot 5,75 gram per dag. Want voor werkelijk gezonde mensen, is daarvoor, net als voor verzadigd vet, geen bewijs te vinden in de literatuur (17,18).
De ‘factsheet’ (3) nodigt alle belanghebbenden uit om ‘in het komende jaar deel te nemen aan een discussie’. Die is broodnodig, ook in Nederland. Voedingswetenschappers zullen over vijftig jaar terugkijken en constateren dat hun voorgangers Darwin niet hebben begrepen en er een zelfgenoegzaam ‘Evidence Based’ (19-21) potje van hebben gemaakt.
Meer lezen van Frits Muskiet? Bestel zijn columnbundel ‘Wat je niet doodt, maakt je sterker’ voor € 17,50. Leden van MMV betalen €10,-
2025-2030 Dietary Guidelines for Americans
1. Dietary Guidelines for Americans, 2025–2030. Accessed 10 January 2026.
https://cdn.realfood.gov/DGA.pdf
2. The Scientific Foundation for the dietary guidelines for Americans 2025-2030 Appendices. Accessed 10 January 2026
https://cdn.realfood.gov/Scientific%20Report.pdf
3. US Department of Health and Human Services. Fact Sheet_ Trump Administration Resets U.S. Nutrition Policy, Puts Real Food Back at the Center of Health _ HHS.gov
https://www.hhs.gov/press-room/fact-sheet-historic-reset-federal-nutrition-policy.html
4. Nina Teicholz. Butter Is Not Back: The Broken Promise on Saturated Fats, 6 January 2026. Accessed 10 January 2026
https://unsettledscience.substack.com/p/butter-is-not-back-the-broken-promise
5. Amy Roeder. Understanding the new Dietary Guidelines for Americans, January 8, 2026
https://hsph.harvard.edu/news/understanding-the-new-dietary-guidelines-for-americans
6. American Heart Association. New dietary guidelines underscore importance of healthy eating, accessed January 7, 2026
Evolutionary Medicine
7. Cordain L. Cereal grains: humanity’s double-edged sword. World Rev Nutr Diet. 1999;84:19-73. doi: 10.1159/000059677. PMID: 10489816.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10489816
8. Muskiet FAJ. Evolutionaire geneeskunde U bent wat u eet, maar u moet weer worden wat u at. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2005; 30: 163-184
https://ariefransdejong.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/05/2005-3-p163-184.pdf
9. Cordain L, Eaton SB, Sebastian A, Mann N, Lindeberg S, Watkins BA, O’Keefe JH, Brand-Miller J. Origins and evolution of the Western diet: health implications for the 21st century. Am J Clin Nutr. 2005 Feb;81(2):341-54. doi: 10.1093/ajcn.81.2.341. PMID: 15699220.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15699220
10. Kuipers RS, Luxwolda MF, Dijck-Brouwer DA, Eaton SB, Crawford MA, Cordain L, Muskiet FA. Estimated macronutrient and fatty acid intakes from an East African Paleolithic diet. Br J Nutr. 2010 Dec;104(11):1666-87. doi: 10.1017/S0007114510002679. Epub 2010 Sep 23. PMID: 20860883.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20860883
11. Konner M, Eaton SB. Paleolithic nutrition: twenty-five years later. Nutr Clin Pract. 2010 Dec;25(6):594-602. doi: 10.1177/0884533610385702. PMID: 21139123.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21139123
12. Muskiet, F. A. (2018). Evolutionaire geneeskunde: De groei van onze hersenen heeft ons gevoelig gemaakt voor ‘typisch westerse’ziekten. Bijblijven, 34(5), 391-425.
https://link.springer.com/article/10.1007/s12414-018-0318-2
Saturated fat
13. Muskiet FAJ, Muskiet MHA, Kuipers RS. Het faillissement van de verzadigd vethypothese van cardiovasculaire ziektes. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk, 2012; 37(3), 192-211.
https://www.nvkc.nl/files/ntkc/2012-3-p192-211.pdf
Chronic low grade metabolic acidosis
14. Frassetto L, Morris RC Jr, Sellmeyer DE, Todd K, Sebastian A. Diet, evolution and aging–the pathophysiologic effects of the post-agricultural inversion of the potassium-to-sodium and base-to-chloride ratios in the human diet. Eur J Nutr. 2001 Oct;40(5):200-13. doi: 10.1007/s394-001-8347-4. PMID: 11842945.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11842945
15. Muskiet FAJ, Schaafsma G. Waarom zijn groente en fruit gezond deel 1. Voedingsgeneeskunde 2024;25(3)54-55
https://voedingsgeneeskunde.nl/artikel/vg-2024-6/waarom-zijn-groente-fruit-gezond
16. Muskiet FAJ, Schaafsma G. Waarom zijn groente en fruit gezond deel 2. Voedingsgeneeskunde 2025;26(1)34-44
https://voedingsgeneeskunde.nl/artikel/vg-2025-1/waarom-zijn-groente-fruit-gezond-deel-2
Salt (sodium)
17. Muskiet FAJ, Schaafsma G. Hoe zit het met dat zout? Voedingsgeneeskunde 2021;22(5)54-63
https://www.voedingsgeneeskunde.nl/vg-22-5/hoe-zit-het-met-dat-zout
18. Muskiet FAJ. Is zout gevaarlijk voor metabool gezonde mensen?_Uitzicht no 5, juni 2021
Evidence Based Medicine and Nutrition
19. Muskiet FAJ. Wat is ’bewijs’ in de gezondheidszorg en voedingswetenschap? Voedingsgeneeskunde 2017;18(4):32-35
https://www.voedingsgeneeskunde.nl/vg-18-4/wat-bewijs-de-gezondheidszorg-en-voedingswetenschap
20. Muskiet FAJ. Covid-19 en het argument van de onwetendheid. Uitzicht 8 2020
21. Muskiet FAJ. COVID-19: wat is bewijs? Voedingsgeneeskunde 2020; 21(4):44-47
https://www.voedingsgeneeskunde.nl/vg-21-4/covid-19-wat-%E2%80%98bewijs%E2%80%99
MMV maakt wekelijks een selectie uit het nieuws over voeding en leefstijl in relatie tot kanker en andere medische condities.
Inschrijven nieuwsbrief
